Οχι στις ρουσφετολογικές μετεγγραφές, ναι στην θετική διάκριση ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων.

Tweet

Επειδη η συζήτηση για τις μετεγγραφές και τα προβλήματα που έχουν δημιουργηθεί αγνοεί μερικά τα βασικά ζητήματα, δημοσιοποιώ πάλι την αιτιολογία με την οποία το 2011 καταργήσαμε τις μετεγγραφές και τις αντικαταστήσαμε με ένα δίκαιο και αδιάβλητο σύστημα "θετικής διάκρισης" (affirmative action). Το σύστημα αυτό εξυπηρετούσε όλες τις ευαίσθητες κοινωνικές όμαδες με πλήρη διαφάνεια και χωρίς παράθυρα για ρουσφέτια.
Με όλους τους φοιτητές να ξέρουν που θα πάνε από τον Σεπτέμβρη και όλα τα πανεπιστήμια να ξέρουν τον ακριβή αριθμό των φοιτητών που θα υποδεχθούν σε κάθε τμήμα.
Όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς, στην αλλαγή εκείνη ελήφθησαν υπόψη όλες οι παράμετροι, κοινωνικές και εκπαιδευτικές.

(Δημοσιεύτηκε στις 30/3/11 στην υπουργική μου ιστοσελίδα http://panaretos-opengov.eu/?p=6184).


Όπως είναι γνωστό στα Παν/μια, στα ΤΕΙ, στις Εκκλησιαστικές Ακαδημίες, στην ΑΣΠΑΙΤΕ (Ανώτατη Σχολή Παιδαγωγικής & Τεχνολογικής Εκπ/σης), στις Ανώτερες Σχολές Τουριστικής Εκπ/σης του Υπουργείου Πολιτισμού & Τουρισμού, ο αριθμός των εισακτέων καθορίζεται με υπουργική απόφαση αφού ληφθούν υπ’ όψη οι προτάσεις των Ιδρυμάτων.

Η Πολιτεία διαχρονικά, για μια σειρά από λόγους, έχει θεσπίσει διατάξεις με τις οποίες εξυπηρετούνται συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες όσον αφορά την εισαγωγή στα Παν/μια και τα ΤΕΙ. Έχουν έτσι θεσμοθετηθεί οι μετεγγραφές για οικονομικούς λόγους, για οικογενειακούς λόγους, για περιορισμό πολλαπλών νοικοκυριών που οι οικογένειες υποχρεούνται να διατηρούν λόγω φοίτησης σε διαφορετικές πόλεις, για λόγους υγείας των μελών οικογενειών των υποψηφίων, κλπ.

Ένα μεγάλο μέρος των κοινωνικών αυτών αναγκών καλύπτονται με μετεγγραφές οι οποίες πραγματοποιούνται μετά την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους και αφού υποβληθούν τα σχετικά δικαιολογητικά. Οι φοιτητές μετεγγράφονται αφού έχουν ήδη εγγραφεί στο Ίδρυμα στο οποίο έχουν πετύχει, με αποτέλεσμα να επιβαρύνονται με πρόσθετα έξοδα ενοικίων κλπ. αλλά και να διαταράσσεται η ουσιαστική εκπαιδευτική διαδικασία τόσο για τους ίδιους όσο και για τους συμφοιτητές τους στα Τμήματα στα οποία μετεγγράφονται (εργασίες που έχουν ανατεθεί, κατανομή σε εργαστήρια, κτλ).

Ταυτόχρονα, υπάρχουν ειδικές κατηγορίες ενδιαφερομένων, οι οποίοι έχουν την ευχέρεια να διεκδικήσουν την εισαγωγή τους στα Πανεπιστήμια και ΤΕΙ την ίδια χρονιά με δύο ή τρεις τρόπους, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν, σύμφωνα με ειδικές διατάξεις που έχουν θεσμοθετηθεί, όπως: τέκνα Ελλήνων του εξωτερικού και τέκνα Ελλήνων υπαλλήλων αποσπασμένων στο εξωτερικό τα οποία φοίτησαν αντίστοιχα 4 ή 3 χρόνια σε σχολεία του εξωτερικού και έχουν ολοκληρώσει την φοίτησή τους στην Δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποκτώντας απολυτήριο στην Ελλάδα, αλλοδαποί-αλλογενείς που έχουν ολοκληρώσει την φοίτησή τους σε Λύκεια της Ελλάδας, αλλογενείς-ομογενείς υπότροφοι, έλληνες της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, αθλητές με διακρίσεις, μαθητές διακριθέντες στην Βαλκανική ή διεθνή Ολυμπιάδα Μαθηματικών, Πληροφορικής, Φυσικής, Χημείας κλπ. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, μια στις δυο θέσεις επιτυχίας τους στην Τριτοβάθμια εκπαίδευση κατά το ίδιο ακαδημαϊκό έτος μένει κενή αφού οι επιτυχόντες έχουν την δυνατότητα επιλογής.

Η διαμορφωθείσα κατάσταση όμως έχει και μια πολύ σοβαρή αρνητική διάσταση όσον αφορά την ουσία της ακαδημαϊκής και εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ενώ καθορίζεται ένας συγκεκριμένος αριθμός εισακτέων στα κεντρικά Πανεπιστήμια και ΤΕΙ, ο αριθμός αυτός πολλαπλασιάζεται χωρίς κανείς να έχει ακριβή εικόνα του αριθμού των φοιτητών, οι οποίοι τελικά θα εγγραφούν μέχρι το τέλος του α΄ έτους. Ταυτόχρονα, ο αριθμός των νέων φοιτητών που παραμένουν στα περιφερειακά ιδρύματα μετά τις μετεγγραφές μειώνεται σημαντικά. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να υπάρχουν τμήματα με μεγάλο αριθμό διδασκόντων, για τα οποία έχουν γίνει επενδύσεις σε προσωπικό αλλά και σε υποδομές χωρίς, όμως, ο πραγματικός όγκος των φοιτητών σε αυτά να δικαιολογεί τις παραπάνω επενδύσεις.

Ενδεικτικά, αναφέρονται οι παρακάτω περιπτώσεις των Τμημάτων, όπου ο αριθμός των μετεγγραφέντων υπερδιπλασίασε ή σχεδόν διπλασίασε τον αριθμό των πρωτοετών φοιτητών σε αυτά (σύμφωνα με τα στοιχεία για το ακαδημαϊκό έτος 2009-2010):

1. Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 70 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 91.

2. Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 110 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 104.

3. Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 250 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 218.

4. Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν μόλις 60 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 123, τριπλασιάζοντας ουσιαστικά τον αριθμό των νεοεισαχθέντων σπουδαστών.

5. Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 150 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 257.

6. Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξανδρείου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 60 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 74.

7. Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 85 και οι μετεγγραφέντες ανήλθαν σε 98.

Για τα ίδια Τμήματα για το ακαδημαϊκό έτος 2010-2011 (από τα στοιχεία των μετεγγραφών για τις οποίες οι αιτήσεις έγιναν ηλεκτρονικά και αποτελούν το 95% του συνόλου των μετεγγραφέντων), σε σύγκριση με το 2009-2010, υπάρχουν οι εξής διαπιστώσεις:

1. Στο Τμήμα Εκπαιδευτικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, ο αριθμός των μετεγγραφέντων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα φτάνοντας τους 92.

2. Στο Τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 104 ανέβηκε στους 145.

3. Στο Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 218 μειώθηκε σε 97 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

4. Στο Τμήμα Πολιτικών Δομικών Έργων του ΤΕΙ Πειραιά, όπου ο αριθμός εισακτέων ήταν 80, ο αριθμός των μετεγγραφέντων ανήλθε σε 131.

5. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 257 μειώθηκε σε 110 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

6. Στο Τμήμα Διατροφής και Διαιτολογίας του Αλεξανδρείου ΤΕΙ Θεσσαλονίκης, ο αριθμός των μετεγγραφέντων κινήθηκε στα ίδια επίπεδα φτάνοντας τους 78.

7. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, ο αριθμός των μετεγγραφέντων από 98 μειώθηκε σε 50 λόγω των νέων ρυθμίσεων.

Είναι φανερό ότι ο αριθμός των πρόσθετων εισακτέων σε τμήματα από μετεγγραφές μειώθηκε μόνο στις περιπτώσεις όπου έγινε ομαδοποίηση Τμημάτων στον ίδιο νομό, όπως στα παραδείγματα του Τμήματος Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Αθήνας, του Τμήματος Λογιστικής του ΤΕΙ Πειραιά και του Τμήματος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.

Για να αναδειχθεί και το πρόβλημα από την πλευρά των περιφερειακών τμημάτων αρκεί επίσης να αναφερθούν μερικές ακραίες περιπτώσεις:

Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Μεσολογγίου εισήχθησαν 450 και αποχώρησαν με μετεγγραφή 170 φοιτητές. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας εισήχθησαν 550 και αποχώρησαν 166. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του ΤΕΙ Ιονίων Νήσων εισήχθησαν 350 και αποχώρησαν 164. Στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 250 και αποχώρησαν 158. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Δυτ. Μακεδονίας εισήχθησαν 500 και αποχώρησαν 153. Στο Τμήμα Εμπορίας & Διαφήμισης του ΤΕΙ Κρήτης εισήχθησαν 330 και αποχώρησαν 152. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Ηπείρου εισήχθησαν 420 και αποχώρησαν 134. Στο Τμήμα Νομικής του Δημοκριτείου Παν/μίου Θράκης εισήχθησαν 600 και αποχώρησαν 132. Στο Τμήμα Εμπορίας & Διαφήμισης του ΤΕΙ Λαμίας εισήχθησαν 300 και αποχώρησαν 131. Στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας & Ιστορίας του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 180 και αποχώρησαν 121. Στο Τμήμα Μαθηματικών του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 210 και αποχώρησαν 118. Στο Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης του Παν/μίου Αιγαίου εισήχθησαν 250 και αποχώρησαν 116. Στο Τμήμα Λογιστικής του ΤΕΙ Καβάλας εισήχθησαν 500 και αποχώρησαν 115.

Ένα άλλο πρόβλημα που είναι προφανές ότι δημιουργείται στην ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας είναι η μεγάλη ανομοιογένεια των πρωτοετών φοιτητών στα Τμήματα μεγάλης ζήτησης λόγω ακριβώς αυτών των ρυθμίσεων. Όπως είναι φανερό, σε αρκετά από τα τμήματα αυτά, το ποσοστό των φοιτητών με χαμηλή βαθμολογία είναι περίπου ίδιο με το ποσοστό αυτών με υψηλή βαθμολογία. Η ανομοιογένεια αυτή αδικεί όσους κατάφεραν να πετύχουν υψηλές βαθμολογίες και δικαιωματικά προσδοκούν να πάρουν την καλύτερη δυνατή εκπαίδευση.

Επίσης, σε πολλές περιπτώσεις, κεντρικά ιδρύματα αδυνατούν να εκπαιδεύσουν, μετά και τις μετεγγραφές, τον τελικό αριθμό των φοιτητών που εισάγονται σε αυτά. Αυτό έχει οδηγήσει σε διαμαρτυρίες, κλείσιμο σχολών, πρόσθετες εκ των υστέρων χρηματοδοτήσεις, αλλά και λύσεις εκ των ενόντων που ανατρέπουν την εκπαιδευτική διαδικασία και υποβαθμίζουν την ποιότητα των σπουδών.

Πολλές διοικήσεις πανεπιστημίων, πανεπιστημιακοί, και εκπαιδευτικοί αναλυτές έχουν εισηγηθεί την κατάργηση όλων των ρυθμίσεων μετεγγραφών ή εγγραφών εκτός των πανελλήνιων εξετάσεων, προκειμένου να αντιμετωπισθούν τα φαινόμενα αυτά. Μια τέτοια προσέγγιση θα έλυνε οπωσδήποτε τα ακαδημαϊκά και εκπαιδευτικά προβλήματα. Θα επιβάρυνε, όμως, υπερβολικά οικογένειες που έχουν από την πολιτεία θεωρηθεί ότι πρέπει να βοηθηθούν και οι οποίες προσβλέπουν στις μετεγγραφές, ως μια παροχή της πολιτείας προς αυτούς. Η κοινωνία έχει αποδεχθεί την πρακτική αυτή και για αυτό εξ άλλου δεν έχει ποτέ γίνει προσπάθεια να καταργηθούν οι διευκολύνσεις αυτές.

Είναι, επομένως, ανάγκη να αντιμετωπισθεί με ουσιαστικό τρόπο το πρόβλημα αυτό, χωρίς ταυτόχρονα να καταργηθεί η ειδική μεταχείριση που η πολιτεία έχει αποφασίσει να παρέχει σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες και άτομα.

Προκειμένου να αντιμετωπισθεί το παραπάνω πρόβλημα, το Υπουργείο Παιδείας, Δια Βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων επεξεργάζεται ρύθμιση με την οποία από το ακαδημαϊκό έτος 2011-2012 θα θεσπισθεί ειδικός αριθμός θέσεων εισακτέων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε ειδική κατηγορία πέραν του κανονικού αριθμού εισακτέων. Με την ρύθμιση αυτή, θα εξακολουθήσει να ικανοποιείται το κοινωνικό πρόβλημα που προσπαθούν να λύσουν οι διατάξεις για μετεγγραφές χωρίς όμως να επιβαρύνεται σε υπερβολικό βαθμό το επίπεδο παρεχόμενης εκπαίδευσης και γενικά η ουσία της εκπαιδευτικής διαδικασίας όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.

Για να γίνει κατανοητή η εφαρμογή αυτής της διάταξης δίνεται το παρακάτω παράδειγμα.

Παράδειγμα: Το Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, κατά το ακαδημαϊκό 2009-2010, είχε 250 εισακτέους από ΓΕΛ και μετεγγράφησαν σε αυτό συνολικά 218 επιπλέον φοιτητές. Με την θέσπιση των επιπλέον θέσεων επί του αριθμού εισακτέων, θα μπορούσε να καθορισθεί πρόσθετος αριθμός εισακτέων για ειδικές κατηγορίες, π.χ. 30 από οικογένειες πολυτέκνων, 15 από οικογένειες τριτέκνων, 4 αν έχουν αδελφό/ή που φοιτά ήδη σε άλλη πόλη εκτός της μόνιμης κατοικίας των γονέων ή είναι ορφανός/ή ή υπάρχει λόγος υγείας μελών οικογενείας, 1 αν στην οικογένειά τους έχει υπάρξει θύμα τρομοκρατικής ενέργειας και 4 συνολικά για τις παραπάνω κατηγορίες από εσπερινά ΓΕΛ, δηλαδή συνολικά 54 επιπλέον φοιτητές. Με παρόμοιο τρόπο θα καθορίζεται ο ειδικός αριθμός των πρόσθετων εισακτέων για όλα τα τμήματα των κεντρικών –και όχι μόνο- Ιδρυμάτων που με την ισχύουσα νομοθεσία δέχονται φοιτητές από μετεγγραφή.

Η επιλογή σε κάθε τμήμα θα γίνεται με βάση τον αριθμό των μορίων του κάθε υποψηφίου και την σειρά προτίμησης που έχει δηλώσει ο υποψήφιος στο μηχανογραφικό του. Η διαδικασία επιλογής σε κάθε τμήμα για τις ειδικές κατηγορίες θα γίνεται αφού θα έχει προηγηθεί ο πρώτος κύκλος επιλογής, με αποκλειστικό κριτήριο τον αριθμό των μορίων και την σειρά προτίμησης στο μηχανογραφικό. Ταυτόχρονα, θα θεσπιστεί ανώτατο όριο οικογενειακού εισοδήματος κατά περίπτωση, ώστε παράλληλα με τα αξιοκρατικά κριτήρια να λαμβάνονται υπόψη και τα κοινωνικά. Το ανώτατο όριο οικογενειακού εισοδήματος θα αφορά μόνο τα Τμήματα και τις Σχολές των νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης.

Πρόκειται, δηλαδή, για πλήρως αντικειμενική επιλογή για όλους τους υποψηφίους και με την αρχική κατανομή αλλά και με την υπαγωγή στις ειδικές κατηγορίες.

Σκοπός, επομένως, της αλλαγής αυτής είναι να δοθεί η δυνατότητα σε όσους αντιμετωπίζουν οικογενειακά προβλήματα ή προβλήματα υγείας μελών της οικογενείας τους και αδυνατούν ή δυσκολεύονται να φοιτήσουν σε σχολές ή Τμήματα που βρίσκονται μακράν της μόνιμης κατοικίας τους, να επιλέξουν να φοιτήσουν σε σχολές ή Τμήματα της περιοχής κατοικίας τους από την έναρξη του ακαδημαϊκού έτους, με την προϋπόθεση όμως ότι έχουν συγκεντρώσει την απαιτούμενη βαθμολογία είτε με τη γενική σειρά, είτε με τον αντίστοιχο ειδικό αριθμό θέσεων για κάθε κατηγορία για τις σχολές επιλογής τους. Οι προερχόμενοι από πολύτεκνες οικογένειες δηλαδή, θα έχουν τη δυνατότητα να εισάγονται σε ίδρυμα της περιοχής που κατοικούν, αλλά το Τμήμα στο οποίο θα εισάγονται θα εξαρτάται από την απόδοσή τους στις Πανελλαδικές εξετάσεις και την σειρά προτίμησης που θα έχουν δηλώσει. Είναι σημαντική η σωστή συμπλήρωση του μηχανογραφικού τους δελτίου ώστε να μην δηλώσουν Τμήματα ή Σχολές πόλεων στα οποία δεν επιθυμούν να εισαχθούν. Σε όποιο Τμήμα ή σε όποια Σχολή τελικά εισαχθούν θα υποχρεούνται να παρακολουθήσουν.

Με αυτόν τον τρόπο, ο προερχόμενος, για παράδειγμα, από πολύτεκνη οικογένεια θα διευκολυνθεί, αφού θα του δοθεί η δυνατότητα να σπουδάσει στην περιοχή όπου ζει η οικογένειά του, ενώ ταυτόχρονα θα εγγραφεί από την αρχή του ακαδημαϊκού έτους μαζί με όλους τους άλλους επιτυχόντες. Επομένως, δεν θα χρειαστεί να περιμένει τις ειδικές διαδικασίες των μετεγγραφών, που και κόστος προκαλούσαν στις οικογένειές τους, αλλά και δυσκολεύουν την λειτουργία των Τμημάτων υποδοχής. Ταυτόχρονα, τηρείται η αξιοκρατία, αφού η επιτυχία στο Τμήμα στο οποίο θα εγγραφεί θα εξαρτάται από την απόδοσή του. Τέλος, θα υπάρξει εξορθολογισμός στην λειτουργία όλων των Τμημάτων, αφού κάθε Τμήμα θα γνωρίζει εκ των προτέρων τον μέγιστο αριθμό εισακτέων που μπορεί να έχει.

Οι υποψήφιοι των ειδικών κατηγοριών, εάν το επιθυμούν, θα μπορούν πάντοτε να φοιτήσουν σε Σχολή ή Τμήμα μακριά από τον τόπο της μόνιμης κατοικίας των γονέων τους, σύμφωνα με την σειρά δήλωσης προτιμήσεων σχολών ή τμημάτων στο μηχανογραφικό τους δελτίο, κρινόμενοι ανάμεσα από τους συνυποψηφίους τους που ανήκουν στην ίδια με αυτούς ειδική κατηγορία.

Διαδικασία εισαγωγής:

Για κάθε ένα από τα τμήματα ή τις σχολές του μηχανογραφικού δελτίου, θα υπάρχει προκαθορισμένος ειδικός αριθμός εισακτέων για κάθε κατηγορία υποψηφίων προερχομένων από οικογένειες πολύτεκνες, τρίτεκνες κ.λ.π.

Οι υποψήφιοι αυτοί θα κρίνονται αρχικά με το σύνολο των υποψηφίων για κάθε τμήμα ή σχολή για το σύνολο των θέσεων εισαγωγής, με την γενική σειρά κατάταξης, βάσει της συνολικής βαθμολογίας τους και της σειράς προτίμησής τους στο μηχανογραφικό τους δελτίο. Σε περίπτωση που δεν επιλεγούν από την γενική σειρά σε κάποιο τμήμα, θα κρίνονται στην συνέχεια για το ίδιο τμήμα ή σχολή με τους συνυποψήφιους τους στην ειδική κατηγορία στην οποία ανήκουν, ή την οποία έχουν επιλέξει στην περίπτωση που ανήκουν σε περισσότερες από μία ειδικές κατηγορίες.

Για παράδειγμα, έστω ότι ένας υποψήφιος είναι μέλος πολύτεκνης οικογένειας που ζει στη περιοχή της Θεσσαλονίκης, έχει συγκεντρώσει σύνολο μορίων 18.000 και θέλει να σπουδάσει στην Θεσσαλονίκη με πρώτη προτίμηση την Νομική Σχολή. Αν στο τμήμα Νομικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης ο τελευταίος εισαχθείς με την γενική σειρά έχει συγκεντρώσει 17.950 μόρια, τότε ο συγκεκριμένος υποψήφιος εισάγεται στο Τμήμα αυτό με την γενική σειρά και δεν εξετάζεται περαιτέρω η υποψηφιότητά του στην ειδική κατηγορία των πολυτέκνων. Εάν, όμως, ο τελευταίος εισαχθείς στο Τμήμα αυτό με την γενική σειρά έχει συγκεντρώσει 18.300 μόρια, τότε ο παραπάνω υποψήφιος δεν εισάγεται με τη γενική σειρά και η υποψηφιότητά του θα εξετασθεί για το τμήμα αυτό για τις πρόσθετες θέσεις της ειδικής κατηγορίας υποψηφίων προερχομένων από πολύτεκνες οικογένειες. Εάν στην ειδική αυτή κατηγορία, ο τελευταίος εισαχθείς έχει συγκεντρώσει 17.990 μόρια τότε ο εν λόγω υποψήφιος εισάγεται στην Νομική Θεσσαλονίκης. Αν όμως, ο τελευταίος εισαχθείς της ειδικής κατηγορίας των πολυτέκνων έχει συγκεντρώσει 18.100 μόρια τότε, ο εν λόγω υποψήφιος δεν θα εισαχθεί στην Νομική Θεσσαλονίκης, και η υποψηφιότητά του εξετάζεται για το επόμενο Τμήμα προτίμησής του. Η πιο πάνω περιγραφείσα διαδικασία, γενική σειρά – ειδική κατηγορία κ.ο.κ., επαναλαμβάνεται για όλες τις Σχολές ή Τμήματα που έχει δηλώσει στο μηχανογραφικό του δελτίο κατά σειρά προτίμησής τους μέχρι να εισαχθεί σε κάποιο από αυτά μέσω της γενικής σειράς ή της ειδικής κατηγορίας ή μέχρι εξαντλήσεως των δηλώσεών του. Φυσικά, προκειμένου να εξασφαλίσει την επιτυχία στον τόπο που διαμένει θα πρέπει να επιλέξει ένα ευρύ φάσμα προτιμήσεων Τμημάτων ή Σχολών της περιοχής αυτής και στην γενική σειρά και στην ειδική κατηγορία στην οποία ανήκει.

Καθορίζοντας εξ αρχής ειδικό αριθμό εισακτέων για κάθε Τμήμα ή Σχολή και για κάθε μια από τις ειδικές αυτές κατηγορίες, επιτυγχάνεται ο ακριβής προσδιορισμός εισακτέων. Επιτυγχάνεται, δηλαδή, ο επιδιωκόμενος εξορθολογισμός ο οποίος επιτρέπει τον καλύτερο προγραμματισμό των ενδιαφερομένων αποφοίτων λυκείων και των οικογενειών τους, των Πανεπιστημίων αλλά και της πολιτείας τόσο προς το συμφέρον των πολιτών όσο και για την σωστή λειτουργία των Ιδρυμάτων. Με τον καθορισμό των ειδικών αριθμών εισακτέων για τους υποψηφίους των ειδικών κατηγοριών, δίνεται σε όσους ανήκουν σε αυτές η δυνατότητα επιλογής μέσα από ένα μεγαλύτερο φάσμα Τμημάτων στον τόπο που επιθυμούν, ακόμη και όταν αυτό λόγω της απόδοσής τους δεν είναι εφικτό μέσω της γενικής σειράς. Αντίθετα, με την υφιστάμενη διαδικασία μετεγγραφών, η επιδίωξή τους αυτή περιορίζεται μόνον σε Σχολή ή σε Τμήμα επιλογής τους αντίστοιχο με αυτό στο οποίο εισήχθησαν, ενώ παράλληλα δεν διασφαλίζεται η μετακίνησή τους στον τόπο συμφερόντων τους, αφού εξαρτάται από τον αριθμό των συνυποψήφιων τους που προέρχονται από όλες τις αντίστοιχες Σχολές ή Τμήματα της χώρας και ζητούν, επίσης, μετεγγραφή στην ίδια Σχολή ή στο ίδιο Τμήμα.

Το “πολιτικό μήνυμα” των εκλογών της 18/5/2014 (ή η έλλειψη μηνύματος)

Tweet

Η προσπάθεια να αποτιμηθούν τα αποτελέσματα των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών για να δώσουν γενικότερα πολιτικά συμπεράσματα είναι επισφαλής.
 

Είναι πιθανόν τα αποτελέσματα της περασμένης Κυριακής να οφείλονται περισσότερο στην προσωπικότητα των υποψηφίων και κυρίως στο κατά πόσον αυτοί ήταν εν ενεργεία Δήμαρχοι ή Περιφερειάρχες και λιγότερο στην κομματική τους τοποθέτηση ή υιοθέτηση από κόμματα, αν κάτι τέτοιο υπήρχε.

Μια ματιά στα αποτελέσματα δείχνει τα εξής:

Το αν υποψήφιος Δήμαρχος υπηρετούσε ήδη ως Δήμαρχος επηρέασε σημαντικά τα αποτελέσματα. Έτσι βλέπουμε ότι στο 60% των δήμων ο ήδη υπηρετών Δήμαρχος ήρθε ή πρώτος (44%) ή δεύτερος (18,77%) και μόνο σε 14 δήμους, εφόσον ήταν υποψήφιος, ήρθε από τρίτος και κάτω.

Ειδικότερα, από τους δήμους που εξέλεξαν Δήμαρχο την πρώτη Κυριακή (34,77%) σε περισσότερους από τους μισούς (53,98%) εξελέγη ο ήδη υπηρετών Δήμαρχος, ενώ στο 15,04% ήρθε δεύτερος.

Αντίστοιχα, από τους δήμους που δεν εξέλεξαν Δήμαρχο την πρώτη Κυριακή (65,23%) στο 38,68% προηγείται ο ήδη υπηρετών Δήμαρχος και στο 20,75% ο υπηρετών Δήμαρχος ήρθε δεύτερος και πηγαίνει στον δεύτερο γύρο.

Κάτι αντίστοιχο συνέβη με τις περιφέρειες, όπου στο 61,54% των περιφερειών ο υπηρετών Περιφερειάρχης ήρθε πρώτος, ενώ στο 30,77% ήρθε δεύτερος. Χαρακτηριστικό είναι ότι δεν υπήρξε ούτε μία περιφέρεια, στην οποία ο υπηρετών Περιφερειάρχης να έβαλε υποψηφιότητα και να μην κατέκτησε την πρώτη ή την δεύτερη θέση.

Με βάση τις παραπάνω παρατηρήσεις είναι δύσκολο να υποστηρίξει κανείς ότι αυτοί που είτε εξελέγησαν είτε θα είναι υποψήφιοι στον δεύτερο γύρω το οφείλουν στην κομματική υποστήριξη (όπου υπήρξε).

Ιδιαίτερα για το ΠΑΣΟΚ, είναι ενδιαφέρον ότι σε σύνολο 325 δήμων, υπήρξαν 87 υποψήφιοι, που είτε εξελέγησαν, είτε πέρασαν στον δεύτερο γύρο (καταλαμβάνοντας την πρώτη ή την δεύτερη θέση), οι οποίοι είχαν υποστηριχτεί από το ΠΑΣΟΚ στις προηγούμενες εκλογές. Είναι όμως το μόνο κόμμα, που είτε στην βασική του εκδοχή (ΠΑΣΟΚ), είτε στην μετεξέλιξή του (Ελιά), στο site του Υπουργείου Εσωτερικών δεν εμφανίζεται να στηρίζει κανένα υποψήφιο! (http://ekloges.ypes.gr/may2014/dn/public/index.html#{%22page%22:%22stirixi%22}. Αυτό όμως δεν το εμποδίζει να ισχυρίζεται ότι τα αποτελέσματά του είναι πολύ ικανοποιητικά!

Ρόλος και εργασίες της Τρόικας όσον αφορά τις χώρες της ζώνης του ευρώ που έχουν υπαχθεί σε πρόγραμμα προσαρμογής

Tweet

 Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής - PE526.111
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Μαρτίου 2014 σχετικά με τη διερευνητική έκθεση για τον ρόλο και τις εργασίες της Τρόικας (ΕΚΤ, Επιτροπή και ΔΝΤ) όσον αφορά τις χώρες της ζώνης του ευρώ που έχουν υπαχθεί σε πρόγραμμα προσαρμογής (2013/2277(INI))

Πηγή: http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//NONSGML+TA+20140313+SIT-01+DOC+WORD+V0//EL&language=EL


Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

• έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 7, το άρθρο 136 σε συνδυασμό με το άρθρο 121, και το άρθρο 174,
• έχοντας υπόψη τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
• έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, και ιδίως το άρθρο 3, 

Η Ιστοσελίδα μου ως Υφυπουργού

Tweet

http://panaretos-opengov.eu/

Στην θητεία μου ως Υφυπουργός Παιδείας είχα προσπαθήσει να κάνω κάτι διαφορετικό από τα συνήθη σε όσον αφορά την επικοινωνία ενός Υπουργού με τους πολίτες. Από τις πρώτες ημέρες της θητείας μου διαμόρφωσα μία ιστοσελίδα, στην οποία αναρτούσα όλες μου τις ενέργειες, όλα τα έγγραφα που έφεραν την υπογραφή μου, αλλά και όλες τις δημόσιες τοποθετήσεις μου για τα θέματα που αφορούσαν την συμμετοχή μου στην κυβέρνηση. Με αυτόν τον τρόπο οι πολίτες γνώριζαν τα πάντα για τον τρόπο που ασκούσα τα καθήκοντά μου μου και μπορούσαν να επικοινωνήσουν μαζί μου για οποιοδήποτε θέμα θεωρούσαν ότι αυτό θα ήταν χρήσιμο. Απαντούσα δε σε όλα τα ερωτήματα που μου έθεταν μέσω της ιστοσελίδας, αλλά και με οποιοδήποτε άλλο τρόπο.

Η σελίδα αυτή ήταν κάτι διαφορετικό από το blog. Το blog το χρησιμοποιούσα πριν, κατά τη διάρκεια, αλλά και μετά την υπουργική μου θητεία για να καταγράφω απόψεις και σκέψεις. Η υπουργική ιστοσελίδα είχε μια πιο τυπική μορφή.

Ο λόγος που κάνω αυτή την ανάρτηση είναι γιατί η ιστοσελίδα αυτή διατηρήθηκε μέχρι πριν μερικές εβδομάδες. Ήταν από τα λίγα πράγματα που έκανα στο Υπουργείο Παιδείας και δεν είχαν ακόμα αλλάξει. Πριν από μερικές εβδομάδες η ιστοσελίδα αυτή (http://ypepth.opengov.gr/panaretos/), έπαψε να λειτουργεί. Δεν γνωρίζω τους λόγους και δεν υπαινίσσομαι κάποια σκοπιμότητα. Λυπήθηκα όμως γιατί πιστεύω ότι η ιστοσελίδα αυτή θα μπορούσε να είναι χρήσιμη ως ιστορικό υλικό για οποιονδήποτε θα ήθελε να μελετήσει την περίοδο εκείνη της διακυβέρνησης της χώρας, αλλά και να αξιολογήσει την δική μου θητεία ως Υφυπουργού.

Ευτυχώς είχα κρατήσει back up. Έτσι αποφάσισα να επαναδραστηριοποιήσω την σελίδα αυτή σε νέα θέση για να είναι διαθέσιμη σε κάθε ενδιαφερόμενο. Η σελίδα πλέον βρίσκεται στην διεύθυνση http://panaretos-opengov.eu/

Εκτιμώ και ελπίζω ότι σε κάποια στιγμή όλοι οι δημόσιοι λειτουργοί στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό, θα ακολουθήσουν μία παρόμοια πρακτική ώστε η επικοινωνία με τους πολίτες να είναι άμεση και αμφίδρομη και το ιστορικό υλικό να είναι εύκολα διαθέσιμο και προσβάσιμο.

Η Φιλανθρωπία η Φοροδιαφυγή και η Δημοκρατία

Tweet

Με ενδιαφέρον διάβασα πρόσφατα (6/1) άρθρο στον Guardian για τον Bill Gates, τις φιλανθρωπικές δωρεές του και την φοροδιαφυγή του. Το ερώτημα στον τίτλο είναι αν η φιλανθρωπία είναι υποκριτική.

Το άρθρο κάνει αναφορά στο γεγονός ότι ο Gates είναι ο πλουσιότερος άνθρωπος του κόσμου και μάλιστα ότι αύξησε τον πλούτο του το 2013 κατά 9,6 δισ. λίρες (περίπου 11,626 δισ. Ευρώ), με συνολική περιουσία 48 δισ. λίρες (περίπου 58,13 δισ. Ευρώ).

Ταυτόχρονα κάνει αναφορά στην μεγάλη φοροδιαφυγή της Microsoft (όπως και των άλλων μεγάλων εταιρειών, π.χ. Google, Facebook, Amazon) με την αξιοποίηση των παραθύρων που δίνουν οι νομοθεσίες για την φορολογία.

Στο άρθρο καταγράφονται μια σειρά από ενδιαφέροντα στοιχεία:

- η Microsoft κάνει φοροδιαφυγή που είναι ισοδύναμη με το 3% του παγκόσμιου προϋπολογισμού οικονομικής βοήθειας (global aid budget).

-τα τελευταία 60 χρόνια οι φόροι που συγκεντρώνονται στην Αμερική από εταιρικό φόρο εισοδήματος (corporate income tax) έχει πέσει από 32,1% στο 8,9% του συνόλου των φόρων, με αποτέλεσμα οι υπόλοιποι φορολογούμενοι να πληρώνουν περισσότερο.

-στον αναπτυσσόμενο κόσμο, η φυγή κεφαλαίων είναι δέκα φορές μεγαλύτερη από την ενίσχυση που λαμβάνουν οι φτωχές χώρες.

Πιο πρόσφατη περίπτωση φοροδιαφυγής απο φιλάνθρωπο και των (μη) συνεπειών της είναι αυτή του Ty Warner, ο οποίος καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλάκισης με αναστολή αφού κρίθηκε ένοχος για φοροδιαφυγή με την απόκρυψη περιουσίας σε ελβετική τράπεζα. Θα υποχρεωθεί επίσης να καταβάλει  πρόστιμο $53 εκ. (ποσόν σχετικά μικρό σε σχέση με την περιουσία του που υπολογίζεται σε $1,7δις) και να πληρώσει $27εκ. για φόρους και τόκους. Ο Warner - σε αντίθεση με άλλους Αμερικανούς που διώχθηκαν για φοροδιαφυγή - απέφυγε την φυλάκιση, γιατί ο δικαστής στο  Σικάγο έλαβε υπόψη του τις μεγάλες δωρεές που είχε κάνει σε σχολεία, πάρκα, ασθενείς και  υπαλλήλους του. Πολλοί από αυτούς που είχαν ευεργετηθεί από τον Warner ζήτησαν επιείκεια από το δικαστήριο για τους λόγους αυτούς. Όπως παρατήρησε ο συνήγορος της πολιτικής αγωγής, η άρνηση του δικαστή να στείλει τον Warner στην φυλακή κατέστησε την φοροδιαφυγή κάτι λίγο παραπάνω από μια κακή επένδυση.

Οι παραπάνω είναι δύο ενδεικτικές μόνο από πολλές παρόμοιες περιπτώσεις.

Τα ερωτήματα που προκαλούν τα άρθρα αυτά είναι πολλά και ποικίλα. Εύκολα θα μπορούσε κανείς να οδηγηθεί στην άποψη ότι κάτι πρέπει να κάνουν οι χώρες για να περιορίσουν την φοροδιαφυγή, να περιορίσουν τα κέρδη του Bill Gates, του Warner και όσων άλλων έχουν υπερβολικά κέρδη, μερικά εκ των οποίων διοχετεύουν σε φιλανθρωπίες. Νομίζω όμως ότι οι προσεγγίσεις αυτές είναι απλουστευτικές, ενώ το βασικό πρόβλημα είναι πολύ πιο σύνθετο και χρειάζεται να το δει κανείς από την αρχή. Κατ’ αρχήν μερικές διαπιστώσεις:

α)   Με την φοροδιαφυγή συμβαίνει ό,τι και σε πολλές άλλες περιπτώσεις, όπου η νομοθεσία προσπαθεί να προστατεύσει το κοινωνικό σύνολο (ηλεκτρονικό έγκλημα κ.λ.π.). Και εδώ, αυτοί που βρίσκουν τρόπους να αποφεύγουν την γενική εφαρμογή του νόμου είναι ένα βήμα μπροστά από τον νόμο. Σε μεγάλο βαθμό, φαίνεται ότι η φοροδιαφυγή του Bill Gates και άλλων είναι νόμιμη, με χρήση των κατάλληλων νομικών παραθύρων. Το ερώτημα είναι αν είναι και ηθική η αξιοποίηση μέρους των κερδών που αποκομίζουν μέσω αυτής σε φιλανθρωπίες και αν αυτό χρειάζεται να αντιμετωπισθεί.

β)   Ο Bill Gates και άλλοι φιλάνθρωποι ισχυρίζονται ότι με τα χρήματα που διαθέτουν κάνουν πολύ μεγαλύτερο καλό στο κοινωνικό σύνολο (π.χ. στην εκπαίδευση, την υγεία κτλ) από ό,τι αν το κράτος θα είχε τα χρήματα αυτά και τα αξιοποιούσε αυτό το ίδιο. Αυτό συμβαίνει, κατά τον ισχυρισμό τους, γιατί οι ίδιοι και οι δομές που διαμορφώνουν (π.χ. Bill & Melinda Gates Foundation) είναι πολύ πιο αποτελεσματικές από ό,τι οι κρατικές δομές.

γ)    Όσοι διαφωνούν με τις πρακτικές αυτές ισχυρίζονται ότι το κράτος με τις δομές του είναι πολύ καταλληλότερο για να αξιολογήσει τις ανάγκες των πολιτών και να διαθέσει τα χρήματα που συγκεντρώνει από τους φόρους με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

δ) Υπάρχει και το ευρύτερο ζήτημα αμφισβήτησης της εξουσίας του κράτους και της ίδιας της Δημοκρατίας. Γιατί αν κάποιος θεωρεί ότι ο ίδιος πρέπει να διαχειρίζεται μέσω φιλανθρωπιών, το πού θα πηγαίνουν τα χρήματα που συγκέντρωσε από φοροδιαφυγή–και μάλιστα με φοροαπαλλαγή- που αλλιώς θα πήγαιναν σε φόρους, όχι μόνο αμφισβητεί ευθέως τον ρόλο του κράτους στην παροχή υπηρεσιών πρός τους πολίτες, αλλά και παρακάμπτει την δημοκρατική διαδικασία: η απόφαση του πώς διατίθενται οι φόροι λαμβάνεται από σώματα που αντλούν την νομιμοποίησή τους εκλογικά (εμμέσως δηλαδή είναι οι ίδιοι οι πολίτες που με την ψήφο τους εγκρίνουν τις προτεραιότητες για την αξιοποίηση των φόρων).

ε)    Οι φιλάνθρωποι αυτοί με τις τεράστιες περιουσίες είναι τόσο ισχυροί που μπορούν να συνδυάζουν τις οικονομικές τους δραστηριότητες με τις όποιες αποκλίσεις έχουν, με την καλή συνεργασία με τις κυβερνήσεις διαφόρων χωρών, ώστε να εξακολουθούν να κάνουν αυτό το οποίο κάνουν, τόσο στις επιχειρήσεις, όσο και στην φιλανθρωπία.

Το ερώτημα που τίθεται είναι ποιός είναι ο καλύτερος τρόπος να αντιμετωπισθεί το υπαρκτό αυτό πρόβλημα.

-Έχουν τα κράτη την δυνατότητα να συγκεντρώσουν τους πραγματικούς φόρους που οι ισχυροί αυτοί οικονομικοί παράγοντες θα έπρεπε να πληρώνουν;

-Μπορεί το κράτος να επιλέξει καλύτερα στόχους στους οποίους θα μπορούσαν να επενδύουν οι φιλάνθρωποι αυτοί; Μπορεί έστω το κράτος να διαμορφώσει τις προτεραιότητες και τους μετρήσιμους στόχους, και να επιτρέψει στους μεγιστάνες το micromanagement αφού αυτοί ισχυρίζονται ότι το κράτος αποτυγχάνει να διαχειρισθεί σωστά τα κονδύλια που τους προσφέρει;

-Αν επεκτείνουμε στο έπακρον την προηγούμενη σκέψη, πού οδηγούμεθα; Μήπως σε μία κατάσταση όπου το κράτος μόνο θέτει στόχους και προτεραιότητες, και κάνει subcontracting την διοίκηση και διαχείριση σε ιδιώτες; Μία ενδιαφέρουσα ιδέα ή ένας ολισθηρός δρόμος;

Όλα τα παραπάνω σχετίζονται με έναν ουσιαστικό προβληματισμό: την λειτουργία της δημοκρατίας στην σημερινή εποχή και πόσο αποτελεσματική είναι αυτή. Όταν η εξουσία διαπλέκεται με το χρήμα (όπως η παραπάνω συζήτηση δείχνει), και το 1% των πολιτών έχει το 95% του πλούτου, πρέπει να είμαστε ρεαλιστές και να καταλάβουμε ότι η δημοκρατία –όπως ορίσθηκε πριν 2,5 χιλ. χρόνια- καταρρέει. Και αυτό χρειάζεται μια ρεαλιστική αντιμετώπιση.

Οι δημόσιες βιβλιοθήκες, η βιβλιοθήκη της Βέροιας, η ιδιωτική πρωτοβουλία και το ΚΠΣ

Tweet

Όπως είναι γνωστό σε πολλούς, η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Βέροιας, μετά από πρωτοβουλίες του τότε Διευθυντή της Ιωάννη Τροχόπουλου κέρδισε το 2010 έναν διεθνή διαγωνισμό του Iδρύματος Bill & Melinda Gates και χρηματοδοτήθηκε με το ποσό του ενός εκατομμυρίου δολαρίων ($1 εκ.). Ο Διευθυντής της βιβλιοθήκης, για να υποβάλει την πρόταση της υποψηφιότητας, χρειαζόταν κάποια εχέγγυα από έναν δημόσιο φορέα.  Απευθύνηκε στο γραφείο μου ως Υφυπουργού Παιδείας και –παρ’ ότι δεν είχα την αρμοδιότητα- φρόντισα να τα εξασφαλίσει επειδή είχα προσωπική άποψη για τις ικανότητες του και τον ενθουσιασμό του.

Μέχρι τότε ο κ. Τροχόπουλος είχε προσπαθήσει επανειλημμένα να βρει υποστήριξη από την χώρα μας. Αυτή υπήρξε εξαιρετικά περιορισμένη. Οπως συμβαίνει συνήθως, όλα άλλαξαν μετά το βραβείο.

Για να αναδείξω τον τρόπο λειτουργίας του ελληνικού κράτους, χρειάζεται να ανατρέξω στην περίοδο του 1995. Τότε τοποθετήθηκα Γενικός Γραμματέας του Υπουργείο Παιδείας με αρμοδιότητα και το ΚΠΣ (Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης). Μια από τις χρηματοδοτούμενες δραστηριότητες ήταν και οι βιβλιοθήκες. Είχα συγκαλέσει τότε μία σύσκεψη με όσους θεωρούσα ότι μπορούσαν να συνεισφέρουν στην καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων. Μεταξύ των ειδικών που είχα προσκαλέσει ήταν και ο κ. Τροχόπουλος. Του είχα μάλιστα αναθέσει την εποπτεία του συντονισμού των ενεργειών.

Οι απόψεις του κ. Τροχόπουλου για τις δημόσιες βιβλιοθήκες βρίσκονταν σε διαμετρικά αντίθετη θέση με αυτές του Ιδρύματος Λαμπράκη που είχε μεγάλη δραστηριότητα στον τομέα αυτό. Οι απόψεις του κ. Τροχόπουλου ήταν, κατά την γνώμη μου, πλησιέστερα σε αυτό που ήταν καλύτερο για την χώρα. Οι αντιρρήσεις όμως του Ιδρύματος Λαμπράκη ήταν έντονες.

Το αποτέλεσμα ήταν ότι μετά την ανάληψη της Πρωθυπουργίας και της αρχηγίας του ΠΑΣΟΚ από τον Κ. Σημίτη το 1996, μου αφαιρέθηκε η αρμοδιότητα του ΚΠΣ. (Τοποθετήθηκε ειδικός γραμματέας (Δ. Δενιόζος), με αποκλειστική αρμοδιότητα το ΚΠΣ).

ΥΓ. Το ΚΠΣ εκείνη την περίοδο είχε και άλλες ενδιαφέρουσες παραμέτρους. Οταν ανέλαβα το ’95, σταμάτησα όλες τις επί μέρους χρηματοδοτήσεις σε πανεπιστήμια και ΤΕΙ και κατάργησα την τριμελή επιτροπή αντιπρυτάνεων που είχαν ορίσει τα ιδρύματα για να μοιράζουν τα χρήματα (τα ονόματά τους και η εν συνεχεία πορεία τους έχουν ενδιαφέρον). Θεωρώντας ότι θα έπρεπε να ακολουθηθούν γενικές –και όχι επί μέρους- πολιτικές, προχώρησα μόνο τρία γενικά έργα: Εκσυγχρονισμό των βιβλιοθηκών, διαμόρφωση ηλεκτρονικών υποδομών και δικτύων σε όλα τα ιδρύματα και  εισαγωγή της πρακτικής άσκησης των φοιτητών.  Για την αξιολόγηση των προτάσεων των ιδρυμάτων έκανα πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος με υποβολή βιογραφικών. (Αλλη μια εκδοχή από τότε του opengov). H αντίδραση των γνωστών πανεπιστημιακών «παραγόντων» και πρυτάνεων ήταν έντονη. Δεν έκανα πίσω. Τα αποτελέσματα νομίζω με δικαίωσαν.

Οι προσλήψεις στην Βουλή και το OpenGov

Tweet

Είναι γνωστές οι κριτικές που έχουν διατυπωθεί για τους τρόπους που γίνονταν οι προσλήψεις στην Βουλή. Με αφορμή την πρωτοβουλία του νυν προέδρου της Βουλής, ώστε όλοι οι υπάλληλοι να επιλέγονται από το ΑΣΕΠ, θα ήθελα να καταγράψω μία προσωπική εμπειρία προ πενταετίας που δείχνει ότι όλα μπορούν να γίνουν στην Ελλάδα, αν υπάρχει η πολιτική βούληση.

Την άνοιξη του 2008, το ΠΑΣΟΚ είχε διαθέσιμες οκτώ θέσεις επιστημονικών συνεργατών στην Βουλή. Όπως είναι γνωστό, θέσεις τέτοιου είδους θεωρούνται άκρως ελκυστικές. Γνωστός είναι επίσης ο τρόπος που γίνονται οι επιλογές για τέτοιες θέσεις και οι πιέσεις που ασκούνται για την κάλυψή τους. Η πρακτική είναι να επιλέγει ο αρχηγός του κόμματος τα πρόσωπα που εξυπηρετούν τους γενικότερους συσχετισμούς στο κόμμα.

Για την συγκεκριμένη περίπτωση, μου ζητήθηκε από τον τότε πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Γ.Α. Παπανδρέου, η άποψή μου για τον καλύτερο τρόπο επιλογής για τις θέσεις αυτές. Η άποψή μου ήταν να γίνει ανοικτή προκήρυξη. Ο Γ.Α. Παπανδρέου αποδέχθηκε την πρόταση αυτή και ανέθεσε στον τότε γραμματέα της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ Δημήτρη Ρέππα και την διευθύντρια της ΚΟ Ρεγγίνα Βάρτζελη να κινήσουν τις διαδικασίες.

Μου ζητήθηκε να αναλάβω την ευθύνη υλοποίησης του όλου εγχειρήματος. Απάντησα ότι θα δεχόμουν με τις εξής προϋποθέσεις (που έγιναν αμέσως αποδεκτές):

1.     Η διαδικασία θα διεξαγόταν από μία ολιγομελή (και όχι πολυμελή) επιτροπή.

2.     Τα μέλη της επιτροπής θα ήταν της δικής μου επιλογής χωρίς καμία παρέμβαση.

3.     Δεν θα υπήρχαν παρεμβάσεις στο έργο της επιτροπής.

Θεωρούσα τις προϋποθέσεις αυτές απαραίτητες, έστω και αν ενείχαν κίνδυνο στοχοποίησής μου σε περίπτωση αποτυχίας του εχγειρήματος. Θεώρησα ότι ήταν πρωταρχικής σημασίας να αποφευχθεί οποιοδήποτε ενδεχόμενο η διαδικασία αυτή απο αυστηρά αξιοκρατική να μετατραπεί σε γραφειοκρατική με πολυμελή επιτροπή για τήρηση κομματικών ισορροπιών και διάχυση ευθυνών. Επιθυμούσα επίσης τα μέλη της επιτροπής να έχουν αποκλειστικό στόχο την αξιοκρατική ιεράρχηση των υποψηφίων και να μην έχουν άλλες επιδιώξεις και αναφορές ή να είναι επιρρεπή σε πιέσεις.

 Ακολούθησε η προκήρυξη στην οποία δόθηκε η μεγαλύτερη δυνατή δημοσιότητα. Σύμφωνα με την προκήρυξη, οι αιτήσεις θα έπρεπε να υποβληθούν μόνο ηλεκτρονικά σε συγκεκριμένη φόρμα.

Σε ανταπόκριση της προκήρυξης, υπεβλήθησαν περισσότερες από 150 αιτήσεις.

Στην συνέχεια, μετά την αξιολόγηση των βιογραφικών, επελέγησαν 36  υποψήφιοι, για συνέντευξη. Η συνέντευξη ήταν ουσιαστική και κάλυπτε όλες τις πτυχές που θα έπρεπε να καλυφθούν για να διαπιστωθεί η καταλληλότητα των υποψηφίων για τις συγκεκριμένες θέσεις.  Η διάρκεια της συνέντευξης ήταν περίπου μισή ώρα και περιελάμβανε προφορικό και γραπτό μέρος.

Είναι αυτονόητο ότι η επιτροπή ασχολήθηκε με το θέμα αυτό χωρίς καμμία άμεση ή έμμεση αποζημίωση.

Μετά την ολοκλήρωση των συνεντεύξεων, η επιτροπή επέλεξε τους οκτώ υποψηφίους που θεωρούσε καταλληλότερους για τις θέσεις αυτές. Τα ονόματα αυτά υπεβλήθησαν στον Δ. Ρέππα και στην συνέχεια στον Γ.Α. Παπανδρέου. Και οι οκτώ που επελέγησαν τελικά ήταν οι προταθέντες από την επιτροπή, χωρίς καμμία αλλαγή. Για την ικανότητα των επιλεγέντων μπορούν να μιλήσουν όλα τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ, αλλά και της Βουλής, που έχουν συνεργασθεί έως σήμερα μαζί τους.

Τα διαδικαστικά θέματα (συγκέντρωση αιτήσεων, καθορισμός συνεντεύξεων κλπ) διεκπεραιώθηκαν με εξαιρετική αποτελεσματικότητα αλλά και διακριτικότητα, ώστε να μην υπάρξει ούτε καν υποψία κομματικής παρέμβασης στο έργο της επιτροπής, από το γραφείο της διευθύντριας της κοινοβουλευτικής ομάδας του ΠΑΣΟΚ Ρεγγίνας Βάρτζελη.

Δεν θυμάμαι κάποιο μέσο ενημέρωσης να έχει ασχοληθεί με αυτήν την  πρωτόγνωρη για τα Ελληνικά δεδομένα διαδικασία, ή να μίλησε με κάποιον από τους επιλεγέντες.

Σημείωση: Καταγράφω και μερικά ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά από την διαδικασία.

1.     Στην φάση της συγκρότησης της τριμελούς επιτροπής, είχα ζητήσει από πρόσωπο με μεγάλη εμπειρία από την δημόσια διοίκηση και την πολιτική και με ακεραιότητα αναγνωρισμένη από όλους όσους τον γνώριζαν να συμμετέχει στην επιτροπή. Είχε πολλές επιφυλάξεις, αλλά τελικά δέχθηκε ως προσωπική χάρη. Μετά από δύο εβδομάδες, μου ζήτησε να απαλλαγεί από την ευθύνη αυτή, γιατί οι πιέσεις που του ασκούνταν ήταν υπερβολικές. Έτσι κι έγινε.

2.     Όταν ανακοινώθηκαν τα ονόματα αυτών που είχαν επιλεγεί, συνάντησα τυχαία στην Βουλή τον τότε πρόεδρό της Δ. Σιούφα. Ακόμα θυμάμαι την έκπληξη στο πρόσωπό του και την ερώτηση που μου έκανε: «Πώς το κατάφερες αυτό το πράγμα»;

3.     Ισως είναι ενδιαφέρον να σημειώσω ότι, ως πρόεδρος της επιτροπής, δεν δέχθηκα καμία παρέμβαση  και κανείς δεν προσπάθησε με άμεσο ή έμμεσο τρόπο να με επηρεάσει. Δέχθηκα τηλεφωνήματα από δύο μόνο κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ, τα οποία ήθελαν να εκφράσουν την άποψή τους για υποψηφίους. Οταν εξήγησα ότι δεν θέλω να γνωρίζω το όνομα του προσώπου για το οποίο ενδιαφέρονται, σεβάσθηκαν την επιθυμία μου και δεν επέμειναν.

4.     Υπήρχαν βουλευτές του ΠΑΣΟΚ των οποίων παιδιά ήταν υποψήφιοι. Αν και είχαν σημαντικά προσόντα, υπολείποντο –κατά την κρίση της επιτροπής- αυτών που επελέγησαν. Σε κανένα στάδιο της διαδικασίας οι βουλευτές αυτοί δεν προσπάθησαν να επηρεάσουν το αποτέλεσμα.

5.     Μεταξύ των υποψηφίων υπήρχε και πρόσωπο που εργαζόταν ήδη στο ιδιαίτερο γραφείο του Γ.Α. Παπανδρέου. Παρ’ ότι επρόκειτο για ισχυρή υποψηφιότητα, δεν συμπεριελήφθη στους οκτώ που προτάθηκαν. Ο ίδιος ο Γ.Α. Παπανδρέου ούτε μου μίλησε, αλλά ούτε και άλλαξε την κατάταξη των υποψηφίων  που του είχε υποβληθεί.

6.     Στην όλη διαδικασία, υπήρξαν μόνο δύο ενστάσεις. Αυτές προήλθαν από στελέχη νομαρχιακών επιτροπών του ΠΑΣΟΚ που θεωρούσαν ότι θα έπρεπε να δοθεί προτεραιότητα σε στελέχη, όπως οι ίδιοι. Αντελήφθησαν όμως την λογική με την οποία λειτούργησε η επιτροπή και αποδέχθηκαν και αυτοί το αποτέλεσμα.

Η ανάρτηση αυτή απευθύνεται και σε όσους ισχυρίζονται ότι "αυτά δεν γίνονται στην Ελλάδα". Προφανώς όλα γίνονται, αρκεί να υπάρχει ειλικρινής βούληση.

Επίλογος:  Η διαδικασία αυτή αποτέλεσε τον προπομπό της διαδικασίας του opengov.

ΥΓ. Η περίπτωση της Βουλής, δεν ήταν η πρώτη φορά κατά την οποία ο Γ.Α. Παπανδρέου υιοθέτησε την λογική της ανοικτής διαδικασίας και των βιογραφικών για την επιλογή προσώπων. Σε επόμενη ανάρτηση, θα αναφερθώ σε δύο πολύ παλαιότερες εμπειρίες που αφορούν την πρώτη υπουργική του θητεία ως υφυπουργού Πολιτισμού του 1985.

Ο Νέος νόμος για τα Πανεπιστήμια και οι εκλογές Καθηγητών

Tweet

Στον σχεδιασμό του νέου νόμου για τα Πανεπιστήμια, είχα αφιερώσει αρκετό χρόνο στις ρυθμίσεις για τις εκλογές των καθηγητών. Εκτός των άλλων, οι διαδικασίες για τις εκλογές καθηγητών αποτελούν και μια έμμεση αξιολόγηση του ίδιου του Πανεπιστημίου. Είχα συναντήσει και ανταλλάξει απόψεις με 20 τουλάχιστον Πρόεδρους των καλυτέρων Πανεπιστημίων του κόσμου αλλά και με περισσότερους από 15 υπουργούς τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (εν ενεργεία και πρώην).

Οι συζητήσεις αυτές με οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι δεν αρκεί στα εκλεκτορικά σώματα να συμμετέχουν εξωτερικοί εκλέκτορες από άλλα ελληνικά Πανεπιστήμια. Σε μια μικρή χώρα όπως η Ελλάδα όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους (με ό,τι αυτό σημαίνει για συμπάθειες και αντιπάθειες) και υπάρχει ένας ακαδημαϊκός εσωστρεφής “πολιτικός” μικρόκοσμος με ισορροπίες, συμμαχίες, εξυπηρετήσεις, και εκδικήσεις που ουδεμία σχέση έχουν με την ουσία της ακαδημαϊκής διαδικασίας [1].

Για να αποκτήσει αξιοπιστία η Ελληνική τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν απαραίτητη η υιοθέτηση της πρακτικής των διεθνών εκλεκτορικών σωμάτων (εκλέκτορες από το εξωτερικό) με μικρό αριθμό μελών, ξένων και ανεξάρτητων ώς προς τον ελληνικό μικρόκοσμο. Για την επιτυχία του εγχειρήματος αυτού είχα ήδη εκδόσει υπουργική απόφαση ώστε να επιτρέπεται η τηλεδιάσκεψη για τις συνεδριάσεις εκλεκτορικών σωμάτων (και όχι μόνο). [2]

Αυτό δεν σήμαινε ότι οι καθηγητές του τμήματος δεν θα είχαν άποψη. Αυτή η άποψη όμως θα ήταν συμβουλευτική και όχι καθοριστική. Ετσι θα αποφεύγετο η εσωστρέφεια που έχει οδηγήσει πολλα πανεπιστημιακά τμήματα να είναι τμήματα-παρέες (ή οικογένειες-δυναστείες) [3].

Πίστευα επίσης ότι ο νόμος δεν πρέπει να περιέχει λεπτομέρειες για τα προσόντα που απαιτούνται στις διάφορες βαθμίδες, γιατί αυτά οδήγησαν σε παρομορφώσεις όπου ακόμα και άρθρα σε εφημερίδες «μετρούσαν» ως δημοσιεύσεις. Τα προσόντα αυτά θα έπρεπε να καθορίσει ο οργανισμός του κάθε ιδρύματος ανάλογα με τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του. [4]

Τα πράγματα εξελίχθησαν διαφορετικά. Η σημερινή νομοθεσία αποτελεί –όπως εύστοχα παρατήρησε ένας πανεπιστημιακός πρώην υπουργός- ενα υβρίδιο του δικού μου σχεδιασμού με τις “προσαρμογές” Διαμαντοπούλου και τις ρυθμίσεις Γιαννάκου (μέσω Αρβανιτόπουλου). Το μόνο που μπορώ να πω γι’ αυτό είναι ότι o νόμος, όπως έχει διαμορφωθεί, ούτε στις εκλογές καθηγητών μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά.

Ηδη γίνονται οι πρώτες εκλογές και τα αδιέξοδα είναι προφανή. Πρόκειται ουσιαστικά για εσωτερικές προαγωγές μια και δεν προκηρύσσονται πλέον νέες θέσεις. Στα χαρτιά βέβαια εμφανίζονται ως ανοικτές διαδικασίες, αλλά στην πραγματικότητα πουθενά σχεδόν δεν εμφανίζεται εξωτερικός υποψήφιος.  Οι σχέσεις εξάρτησης εξακολουθούν να υφίστανται. Σπανίως υπάρχουν περισσότεροι απο ένας εκλέκτορες από το εξωτερικό, οι συστατικές επιστολές χρειάζονται επίσημη μετάφραση στα ελληνικά (!) και γίνονται φειγ-βολάν (καταστρατηγώντας την βασική αρχή της εμπιστευτικότητας που πρέπει να τις διέπει), γίνονται εκλογές μαζικά και οι δικηγόροι εξακολουθούν να καθορίζουν αποφασιστικά τις διαδικασίες. Οι οργανισμοί δεν έχουν εκδοθεί με αποτέλεσμα οι εξωτερικές εκλέκτορες να μην γνωρίζουν αν θα πρέπει να ακολουθήσουν κριτήρια του Harvard ή ενός Πανεπιστημίου τριτοκοσμικής χώρας.

Είναι εύκολο να προβλέψει κανείς ότι σύντομα θα έχουμε νέες τροπολογίες  που θα επαναφέρουν πλήρως το προ του 2011 καθεστώς. Με δεδομένο ότι οδηγούμεθα πάλι σε ένα κλειστό σύστημα, θα πρέπει να βρεθούν δικλείδες ασφαλείας που να περιορίζουν όσο το δυνατόν τα περιθώρια αυθαιρεσιών και εσωστρέφειας.

Οπως φαίνεται, στα επόμενα χρόνια θα έχουμε μόνο κρίσεις για εξέλιξη, αφού δύσκολα θα υπάρξουν νέες θέσεις. Από τα συστήματα που μελέτησα στην προετοιμασία του νόμου για τις εξελίξεις καθηγητών το καταλληλότερο νομίζω για τα ελληνικά δεδομένα –με κάποιες προσαρμογές- είναι αυτό που θα περιγράψω στην ανάρτηση που ακολουθεί.

________________________________

[1] Για να είμαι δίκαιος, αυτά είναι χαρακτηριστικά που παρατηρούνται και αλλού. Απλά σε άλλες χώρες τα πανεπιστήμια έχουν διαμορφώσει τις ασφαλιστικές δικλείδες για τον δραστικό περιορισμό τους.

[2] Ενδεικτικό της αντίδρασης ακόμα και σε τέτοιες ήποιες αλλαγές ήταν ότι χρειάστηκαν τρεις μήνες να υπογραφεί από τον συναρμόδιο υπουργό η κοινή υπουργική απόφαση.

[3] Την ίδια λογική είχα ακολουθήσει και στην αξιολόγηση των ερευνητικών προγραμμάτων, με επιτυχία θα έλεγα παρά την λυσσαλέα αντίδραση του συνήθους ακαδημαϊκού κατεστημένου και των φίλων του στα ΜΜΕ (με τα οποία έχουν σχέσεις «στοργής»).

[4] Η επιλογή αυτή είχε και ενα άλλο στόχο: Να σπάσει την ομοιομορφία που είχε παγιδεύσει όλα τα ιδρύματα σε ένα κορσέ κανόνων ρυθμιζόμενων κεντρικά, ενώ είναι πρωτίστως ακαδημαϊκού χαρακτήρα.

Πρόταση για μια αξιόπιστη διαδικασία προαγωγής καθηγητών Πανεπιστημίου

Tweet

Σε συνέχεια της προηγούμενης ανάρτησής μου, περιγράφω αναλυτικά μια διαδικασία για προαγωγή καθηγητών Πανεπιστημίου που, αν και φαίνεται πολύπλοκη, διασφαλίζει όλες τις προϋποθέσεις που είναι απαραίτητες για την επιθυμητή αξιοκρατία και διαφάνεια.

Στην διαδικασία αυτή, τέσσερις είναι οι παράγοντες που ιεραρχικά θα εμπλέκονται στις εκλογές καθηγητών: Ο Κοσμήτορας, η επιτροπή εξελίξεων της Σχολής (που θα πρέπει να συγκροτηθεί),  η επιτροπή εξελίξεων του Ιδρύματος (που θα πρέπει επίσης να συγκροτηθεί), και ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου.

Τα βήματα της διαδικασίας αυτής είναι τα εξής:

1.     Ο υποψήφιος συντάσσει τον φάκελο της υποψηφιότητάς του με συγκεκριμένες προδιαγραφές. Στις προδιαγραφές αυτές περιλαμβάνονται εκτός από την ερευνητική δραστηριότητα και την αξιολόγηση από τους φοιτητές της διδακτικής ικανότητάς του, ένα βιογραφικό σημείωμα, ένα μεσοπρόθεσμο ερευνητικό πλάνο, ένα μεσοπρόθεσμο διδακτικό πλάνο, οι χρηματοδοτήσεις έρευνας που έλαβε ώς βασικός ερευνητής ή συνερευνητής (PI και co-PI), απαρίθμηση της εποπτείας μεταπτυχιακών και διδακτορικών φοιτητών και παράθεση και σύντομη περιγραφή των τριών πλέον σημαντικών – κατά τον υποψήφιο – δημοσιεύσεών του με ανάπτυξη σε μία το πολύ σελίδα για την καθεμιά των σημαντικοτέρων επιτευγμάτων μέσω αυτής. Επίσης, προτείνονται από τον υποψήφιο έξι ονόματα επιστημόνων από άλλα πανεπιστήμια, οι οποίοι μπορούν να εκφράσουν άποψη για την ποιότητα της ερευνητικής δραστηριότητας του υποψηφίου. Για κάθε έναν από αυτούς ο υποψήφιος θα πρέπει να αναφέρει αναλυτικά εάν έχει συνεργασθεί με οποιονδήποτε τρόπο μαζί τους, αν έχει συγγράψει από κοινού ερευνητικές εργασίες, και ποια είναι η φύση της σχέσης τους (φιλική, προσωπική, επαγγελματική, δεν γνωρίζονται καθόλου).

2.     Ο φάκελος αυτός υποβάλλεται στον Κοσμήτορα της Σχολής.

3.     Στο γραφείο του Κοσμήτορα της Σχολής δημιουργείται και ένας άλλος φάκελος που περιλαμβάνει τις αξιολογήσεις των φοιτητών του υποψηφίου και έκθεση για την διαχείριση (οικονομική και μή) της ερευνητικής του ομάδας.

4.     Ο Κοσμήτορας συγκαλεί την Επιτροπή Εξελίξεων της Σχολής, η οποία αποτελείται: από ένα μέλος από κάθε Τμήμα της Σχολής και τον Κοσμήτορα (ex officio μέλος). Τα μέλη αυτά έχουν τετραετή ή πενταετή θητεία, αλλάζουν με τρόπο κυλιόμενο και ορίζονται μετά από συνεννόηση των μελών της Σχολής με τον Κοσμήτορα. (Όπως θα φανεί και στην συνέχεια, τα μέλη της επιτροπής αυτής έχουν λιγότερη εξουσία από όση κατ’ αρχήν φαίνεται να έχουν).

5.     Η επιτροπή εξελίξεων της Σχολής επιλέγει 10-15 επιστήμονες εκτός πανεπιστημίου, στους οποίους απευθύνει αίτημα για συγγραφή επιστολής αξιολόγησης του υποψηφίου. Για την διαδικασία επιλογής η επιτροπή μπορεί να συμβουλεύεται και άλλους καθηγητές από την Σχολή του υποψηφίου της ίδιας ή παρόμοιας ερευνητικής περιοχής. Οι αξιολογητές που θα αποστείλουν επιστολή θα πρέπει να είναι Καθηγητές σε κορυφαία πανεπιστήμια του εξωτερικού στην ευρύτερη επιστημονική περιοχή του υποψηφίου και όχι υποχρεωτικά στην στενή ερευνητική περιοχή του. Η επιτροπή εξελίξεων αναφέρει ρητά τις παραμέτρους με βάση τις οποίες ζητείται να αξιολογηθεί ο υποψήφιος, και να συγκριθεί με άλλους επιστήμονες σε παρεμφερή αντικείμενα και σε παρόμοιο στάδιο στην καριέρα τους. Οι παράμετροι είναι στην ευχέρεια της κάθε επιτροπής εξελίξεων, ανάλογα και με το ίδρυμα (και μπορούν να ορίζονται σε συνεννόηση και με τον Πρύτανη). Για παράδειγμα, αν ένα ίδρυμα φιλοδοξεί να γίνει το καλύτερο στον κόσμο, μπορεί στην επιστολή να τεθεί ερώτημα αν ο υποψήφιος είναι ανάμεσα στους 5 κορυφαίους στον κόσμο στο αντικείμενο. Αν το ίδρυμα είναι πιό προσγειωμένο στις απαιτήσεις του, μπορεί να ερωτηθεί αν ο υποψήφιος είναι ανάμεσα στους 5 καλύτερους στην Ευρώπη, στην ΝΑ Ευρώπη, κ.ο.κ. Είναι αυτονόητο ότι οι επιστολές είναι απόλυτα εμπιστευτικές.

6.     Στους συγγραφείς των επιστολών αποστέλλονται και οι προδιαγραφές που έχει υιοθετήσει το ίδρυμα ανάλογα με την βαθμίδα και δίνεται μία προθεσμία για απάντηση.

7.     Όταν συγκεντρωθεί ένας σημαντικός αριθμός επιστολών, ορίζεται ημερομηνία στην οποία ο υποψήφιος θα δώσει ανοικτή ομιλία για την έρευνα του. Την οργάνωση της ομιλίας αυτής έχει το μέντορας του υποψηφίου (ή ο παλαιότερος Καθηγητής στην Σχολή του υποψηφίου). Η ημερομηνία για την διάλεξη αυτή θα πρέπει να επιλέγεται με τρόπο ώστε να μπορούν να συμμετέχουν τα μέλη της Επιτροπής Εξελίξεων της Σχολής και ο μεγαλύτερος δυνατός αριθμός καθηγητών του Τμήματος.

8.     Μετά το τέλος της ομιλίας, ο Πρόεδρος του Τμήματος συντάσσει έκθεση προς τον Κοσμήτορα της Σχολής, στην οποία περιγράφει τα κύρια στοιχεία της ομιλίας (παρουσίαση του υποψηφίου, ερωτήσεις και απαντήσεις που έδωσε ο υποψήφιος κ.λ.π.). Η επιστολή αυτή κατατίθεται στον Κοσμήτορα και γίνεται μέρος του εσωτερικού φακέλου για τον υποψήφιο.

9.     Σε σύντομο χρονικό διάστημα από την ολοκλήρωση της διαδικασίας αυτής, ορίζεται ημερομηνία στην οποία συγκαλούνται όλοι οι καθηγητές του Τμήματος της ίδιας και των ανωτέρων βαθμίδων προς την βαθμίδα στην οποία θα προαχθεί ο υποψήφιος. Στην συνάντηση αυτή, είναι διαθέσιμα για τους καθηγητές αντίγραφο της έκθεσης του Προέδρου του Τμήματος, του εσωτερικού φακέλου, του εξωτερικού φακέλου και των επιστολών που έχουν αποσταλεί εν τω μεταξύ. Γίνεται εκτενής ανταλλαγή απόψεων και σχολιασμός σε σχέση με την υποψηφιότητα. Στο τέλος της συνάντησης ο μέντορας του υποψηφίου συντάσσει πρακτικό της συνάντησης με τα κυριότερα σημεία από αυτήν. Τα έγγραφα που προαναφέρθηκαν παραμένουν στην διάθεση των καθηγητών του Τμήματος στο γραφείο του Κοσμήτορα. Κάθε καθηγητής μπορεί να επισκεφθεί το γραφείο του Κοσμήτορα και να τα συμβουλευθεί, χωρίς όμως να έχει το δικαίωμα να κάνει αντίγραφα ή να τα πάρει στο γραφείο του. Η δυνατότητα αυτή υφίσταται για δύο εβδομάδες μετά την πραγματοποίηση της συνάντησης των καθηγητών.

10.  Μέσα στο διάστημα των δύο αυτών εβδομάδων, κάθε καθηγητής του Τμήματος θα πρέπει να καταθέσει γραπτά την αξιολόγησή του (θετική ή αρνητική) με αιτιολόγησή της στο γραφείο του Κοσμήτορα. Κανείς καθηγητής δεν μπορεί να αξιολογήσει τον υποψήφιο αν δεν έχει παραστεί στην συνάντηση των καθηγητών ή αν δεν έχει περάσει από το γραφείο του Κοσμήτορα για να συμβουλευθεί τους φακέλους του υποψηφίου.

11.  Στην συνέχεια, η Επιτροπή Εξελίξεων της Σχολής συνεδριάζει και εξετάζει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία που προαναφέρθηκαν (εσωτερικός και εξωτερικός φάκελος που αφορούν τον υποψήφιο, πρακτικά για την συνεδρίαση της Σχολής, συστατικές επιστολές, αξιολογήσεις των καθηγητών του τμήματος). Με βάση την συζήτηση στην επιτροπή, ο Κοσμήτορας διαμορφώνει την εισήγησή του. Η εισήγηση δεν απηχεί υποχρεωτικά τις απόψεις της πλειοψηφίας της Επιτροπής Εξελίξεων, αποτελεί την άποψη του Κοσμήτορα, για την οποία όμως ο τελευταίος έχει λάβει υπ’ όψη του τις απόψεις που αντηλλάγησαν στην συνεδρίαση της επιτροπής.

Εναπόκειται στην κρίση της επιτροπής εξελίξεων το ποιά βαρύτητα θα δοθεί στις αξιολογήσεις των καθηγητών του τμήματος, και το πόσες αρνητικές αξιολογήσεις θεωρούνται αρκετές, ώστε να θέτουν τέλος στο ζήτημα της εξέλιξης.

12.  Η εισήγηση του Κοσμήτορα που προαναφέρθηκε μαζί με όλους τους φακέλους και το υλικό που υπάρχει διαθέσιμο (συστατικές επιστολές, πρακτικά, εκθέσεις, εισηγήσεις, ψήφοι των καθηγητών κ.λ.π.) προωθούνται προς την Επιτροπή Εξελίξεων του Πανεπιστημίου.

13.  Η Επιτροπή Εξελίξεων του Πανεπιστημίου αποτελείται από ένα μέλος κάθε Σχολής του Πανεπιστήμιου (όσον αφορά την θητεία και τα μέλη της επιτροπής ισχύουν τα αντίστοιχα που αναφέρθηκαν για την Επιτροπή Εξελίξεων της Σχολής).

14.  Η επιτροπή αυτή έχει την ευχέρεια (όχι όμως και την υποχρέωση αν κρίνει ότι αυτό δεν απαιτείται) να ζητήσει επιπλέον συστατικές επιστολές, όπως επίσης και διευκρινίσεις ή να κάνει συγκεκριμένα ερωτήματα για τον υποψήφιο. Έχει επίσης την ευχέρεια να προσκαλέσει τον υποψήφιο σε συνέντευξη.

15.  Η επιτροπή με βάση όλα τα διαθέσιμα στοιχεία διαμορφώνει εισήγηση προς τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου.

16.  Ο Πρύτανης του Πανεπιστήμιου αφού μελετήσει όλα τα διαθέσιμα στοιχεία του φακέλου, συναντά τον υποψήφιο και στην συνέχεια υποβάλει πρόταση προς το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου. Ο Πρύτανης δεν δεσμεύεται από καμιά από τις προηγούμενες εισηγήσεις. Αν το κρίνει σκόπιμο, έχει δικαίωμα να ζητήσει και άλλες συστατικές επιστολές ή να προβεί σε οποιεσδήποτε άλλες ενέργειες για να σχηματίσει καλύτερη γνώμη για τον υποψήφιο. Στην συνάντησή του με τον υποψήφιο του ανακοινώνει και την πρόταση που προτίθεται να υποβάλει στο Συμβούλιο του Πανεπιστημίου.

17.  Το Συμβούλιο του Πανεπιστημίου έχει την τελική ευθύνη και αποφασίζει για το αν θα αποδεχθεί ή όχι την εισήγηση του Πρυτάνεως. Η απόφαση του Συμβουλίου είναι και η οριστική όσο αφορά τον υποψήφιο.

18.  Το Συμβούλιο δεν δεσμεύεται από την εισήγηση του Πρυτάνεως αν και δεν υπάρχει στην ουσία λόγος να μην κάνει δεκτή την εισήγηση αυτή. Όμως έχει την ευχέρεια να το κάνει, αν έτσι κρίνει.

Είναι φανερό ότι η διαδικασία που περιέγραψα, περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες δικλείδες αξιοκρατίας και διαφάνειας. Είναι επίσης σαφές ότι ο Κοσμήτορας και ο Πρύτανης έχουν αποφασιστικές αρμοδιότητες που όμως  είναι εξαιρετικά δύσκολο να οδηγήσουν σε αυθαιρεσίες. Φυσικά, ούτε ο Πρύτανης ούτε ο Κοσμήτορας εκλέγονται από τους καθηγητές για να έχουν εκλογική βάση και να επηρεάζονται στις αποφάσεις τους απο αυτές.

Τις πταίει; Ο Πελεγρίνης, ο Αρβανιτόπουλος ή οι "χειρουργοί”;

Tweet

(Συνέντευξη στον Alhpa 98.9 στην εκπομπή του Σπύρου Χαριτάτου, 2/12/13)


ΣΧ: Να καλωσορίσω στο ραδιόφωνο του Alpha τον πρώην Υφυπουργό Παιδείας, τον κ. Γιάννη Πανάρετο. Τι κάνετε κύριε Καθηγητά;

ΙΠ: Καλή σας μέρα. Ευχαριστώ καλά.

ΣΧ: Θα σας ρωτήσω ευθέως γιατί νομίζω ότι θα σας ρωτούν και στον δρόμο ή στην παρέα ή συγγενείς και φίλοι: Τελικά τι συμβαίνει; Ο Αρβανιτόπουλος έχει το θέμα; Ο Αρβανιτόπουλος σπάει κάποιο απόστημα και καθαρίζει την μόλυνση; Ο Αρβανιτόπουλος είναι στην γωνία, τον πιέζει η Τρόϊκα και μπαίνει μπροστά και μετά ίσως αργότερα θυσιαστεί για να εξομαλυνθεί η κατάσταση; Ή κάτι συμβαίνει με τους Πρυτάνεις και μένουν το Μετσόβιο και το Καποδιστριακό κλειστά;

ΙΠ: Κύριε Χαριτάτε, η άποψη μου ήταν και εξακολουθεί να είναι ότι πρέπει να βλέπει κανείς και να αντιμετωπίζει τα προβλήματα συνολικά και όχι επί μέρους. Αν μείνουμε αυτή την στιγμή στο εάν την μεγαλύτερη ευθύνη την έχει ο Υπουργός Παιδείας ή αν την έχουν οι Πρυτάνεις θα χάσουμε την ουσία.

ΣΧ: Θα εξαντληθούμε στο τίποτα λέτε.

ΙΠ: Χάνουμε την συνολική εικόνα. Η συνολική εικόνα, κατά την γνώμη μου, έχει δύο διαστάσεις. Η μία είναι αυτός καθ’ εαυτός ο νόμος. Όπως πιθανόν θυμάσθε, είχα την αρμοδιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και είχα προετοιμάσει ένα σχέδιο για την λειτουργία των πανεπιστημίων. Αυτό το σχέδιο τελικά, με κάποιες τροποποιήσεις, έγινε νόμος το καλοκαίρι του 2011, όταν πια είχα αποχωρήσει από την κυβέρνηση. Οι τροποποιήσεις αυτές όμως έκαναν μία, κατά κάποιον τρόπο, χειρουργική επέμβαση στο αρχικό σχέδιο, με καλή πρόθεση από την Υπουργό, την Άννα Διαμαντοπούλου, γιατί θεωρούσε ότι έτσι θα ήταν πιο εύκολο να έχει μία ευρύτερη συναίνεση. Μετά τις αλλαγές αυτές, την αλλαγή της κυβέρνησης και την ανάληψη της υπουργίας από τον κ. Αρβανιτόπουλο, οι χειρουργικές επεμβάσεις έγιναν επεμβάσεις με χασαπομάχαιρο.

ΣΧ: Λέτε ότι έγιναν άκομψα και σχεδόν αναγκαστικά και τυφλά. Χάσαμε την λεπτομέρεια λέτε, μπήκαμε στα χονδροειδή επ’ ωφελεία μιας εξυπηρέτησης ανάγκης. Αυτό μου λέτε; Ανάγκης σε εισαγωγικά.

ΙΠ: Να σας πω το εξής για να μπορέσω να δώσω ένα παράδειγμα. Το DNA του ανθρώπου με το DNA του χιμπατζή είναι το ίδιο σχεδόν κατά 99%. Καταλαβαίνετε τι διαφορά κάνει το 1%. Το σχέδιο του νόμου, όπως το είχα επεξεργασθεί, είχε μία εσωτερική συνοχή. Αυτή η εσωτερική συνοχή άλλαξε με τον νόμο που ψηφίσθηκε για μία σειρά από λόγους που δεν είναι της παρούσης. Θα σας πω ένα πράγμα μόνο, το οποίο δείχνει την έλλειψη εσωτερικής συνοχής του σημερινού νόμου και είναι καθοριστικό στην σημερινή κρίση. Με την δική μου εκδοχή του νόμου, τα Συμβούλια των Πανεπιστημίων ήταν το ανώτατο όργανο του Πανεπιστημίου. Οπως είναι σήμερα ο νόμος, υπάρχει μια ασαφής κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Συμβουλίου και Συγκλήτου. Αυτό εξελίχθηκε, όπως ήταν αναμενόμενο, σε πλήρη αποδυνάμωση του Συμβουλίου και σήμερα έχει χάσει νομίζω κάθε δυνατότητα παρέμβασης. Επομένως, όταν φτάνεις στο σημείο όπου η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας κάνει έναν πλήρη συμβιβασμό με τους Πρυτάνεις των πανεπιστημίων (με τις αλλαγές του νόμου) και, στην συνέχεια, έρχεται σε σύγκρουση μαζί τους, έχεις μία ασυνέπεια. Δεν έχεις μία συνοχή, μία προσέγγιση, η οποία να έχει μία συνέχεια και μία συνέπεια.

Επομένως, οι όποιες αλλαγές και οι όποιες ρυθμίσεις ή οι όποιες προσπάθειες γίνονται για να αντιμετωπισθεί το σημερινό πρόβλημα, είναι προσπάθειες που εκ των πραγμάτων δεν πρόκειται να οδηγήσουν σε καλά αποτελέσματα. Οδηγηθήκαμε στο σημείο να υποχρεώνεται ο Υπουργός με μια πρωτοφανή κατά την γνώμη μου, ρύθμιση στα χρονικά της εκπαίδευσης σε οποιαδήποτε χώρα του κόσμου. Λέει λοιπόν η διάταξη που ψηφίσθηκε την περασμένη εβδομάδα ότι θα γίνουν εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα για όλους τους φοιτητές, σε όλα τα πανεπιστήμια, ανεξάρτητα από το αν έχουν γίνει τα μαθήματα. Αν αυτό είναι η επιδίωξη της προσέγγισης που υπάρχει αυτή την στιγμή, δηλαδή αν οι εξετάσεις ανάγονται στο κυρίαρχο στοιχείο για οτιδήποτε έχει να κάνει με το πανεπιστήμιο, μήπως θα έπρεπε να σκεφθεί η ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να αντικαταστήσει τις πανελλήνιες εξετάσεις για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια με πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου; Γιατί τώρα οδηγούμαστε μόνο στις εξετάσεις. Η εκπαιδευτική διαδικασία έχει χάσει οποιαδήποτε σημασία.

ΣΧ: Έχετε απευθυνθεί με αυτή την σκέψη στους συνεργάτες σας; Ή μάλλον αν θέλετε, στους συντρόφους σας, στους ανθρώπους της επιστημονικής κοινότητας, της πανεπιστημιακής κοινότητας; Έχετε δώσει αυτές τις σκέψεις και σε άλλα πεδία αναφοράς;

ΙΠ: Προβληματίστηκα όλον αυτόν τον καιρό, γιατί ξέρετε είναι εύκολο να κάνει κανείς απλώς κριτική στον Υπουργό ή να κάνει κριτική στους Πρυτάνεις. Εγώ είχα μία άποψη ως Υφυπουργός, είχα διαφωνήσει με την τακτική των Πρυτάνεων. Ενδεχομένως εκείνοι να είχαν δίκιο, δεν θέλω να ισχυρισθώ ότι εγώ είχα δίκιο. Ακολουθούσα όμως μια συνεπή πολιτική.

– μικρή διακοπή για ειδήσεις και διαφημιστικά μηνύματα –

ΣΧ: Προκάλεσε σοκ αυτή η πρόταση που κάνατε στον αέρα του ραδιοφώνου του Alpha. Προκάλεσε αντιδράσεις έντονες. Δηλαδή, ένα λεπτό αφ’ ότου το είπατε στον αέρα, είχαμε κατευθείαν τα μηνύματα και στα social media, αλλά κυρίως εδώ στον σταθμό μας. Που λέτε, αφού λοιπόν το μόνο που ενδιαφέρει τον Υπουργό Παιδείας, αφού το μόνο τελικά που ενδιαφέρει όλους μας – εφ’ όσον αυτό μας λέει ο Υπουργός Παιδείας και εμείς ησυχάζουμε μετά από αυτό, σαν να είναι το μόνο σοβαρό που αφορά την παιδεία μας και τα πανεπιστήμιά μας – είναι να γίνουν οι εξετάσεις, τότε να καθιερωθούν πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου υπό την εποπτεία πιθανόν του ΑΣΕΠ. Το είπα καλά;

ΙΠ: Το είπατε πολύ καλά.

ΣΧ: Αυτό βγάζει κατά την κρίση μου για εσάς και μια αίσθηση ευθύνης και μία αυτοκριτική για την συμμετοχή σας τόσο στην πανεπιστημιακή δραστηριότητα, αλλά και στην κυβερνητική δραστηριότητα του παρελθόντος, την πολιτική, κομματική σας δραστηριότητα. Βγάζει αν θέλετε, δεν θα έλεγα ειρωνεία, βγάζει μια αίσθηση ότι αν τελικά αυτό που μας νοιάζει είναι το ασήμαντο, ας πάρουμε το ασήμαντο και να έχουμε ευθύνη για αυτό που αποφασίσαμε.

ΙΠ: Ποτέ κύριε Χαριτάτε δεν σταμάτησα το να αποδέχομαι τις ευθύνες που έχω για οτιδήποτε έκανα όσο είχα θέσεις ευθύνης. Πριν να έλθω στο θέμα αυτό των εξετάσεων για την απόκτηση πτυχίου, θέλω να σας πω το εξής - θέλω να διευκρινίσω κάτι.

ΣΧ: Να μου διευκρινίσετε την πρόταση. Γιατί όπως το δώσατε σαν τίτλο ακούγεται και προβληματίζει. Προκαλεί ποικίλες αντιδράσεις: να καθιερωθούν πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ. Προχωρήστε την σκέψη σας λίγο για να την ακούσουμε καλύτερα, πιο αναλυτικά αν θέλετε. Να υπάρχει μια καθαρή άποψη.

ΙΠ: Αυτό το πράγμα δεν είναι μια πρόταση που μου αρέσει, είναι αντίθετο σε οτιδήποτε πίστευα και προσπάθησα σε όλη μου την ζωή. Στα σαράντα χρόνια που είμαι στο πανεπιστήμιο, ως Υφυπουργός, ως Γενικός Γραμματέας και από οποιαδήποτε θέση ευθύνης είχα. Πίστευα και πιστεύω πάντα ότι το πανεπιστήμιο πρέπει να είναι ανταγωνιστικό διεθνώς, σύμφωνα με διεθνείς προδιαγραφές. Βλέπω, όμως, ότι αυτή η προσπάθειά μου και αυτή η προσέγγισή μου έχει αποτύχει στην χώρα μας. Και έχει αποτύχει γιατί προφανώς μια σημαντική μερίδα της κοινωνίας θέλει κάτι άλλο. Και αυτό το άλλο υλοποιείται από το πολιτικό σύστημα. Αυτό το άλλο είναι η θεοποίηση των εξετάσεων. Ποιό είναι το κρίσιμο ερώτημα στην δημόσια συζήτηση; Σώθηκαν οι εξετάσεις; Θα σωθούν οι εξετάσεις; Ακόμη και την Πέμπτη ο Υπουργός είπε ότι αν την Δευτέρα ανοίξουν τα πανεπιστήμια, το εξάμηνο σώθηκε. Τι είναι η Δευτέρα; Είναι η Δευτέρα Παρουσία; Έρχομαι λοιπόν κι εγώ και λέω: Ας προσπαθήσω να δω μέσα σε αυτή την λογική που υπάρχει, με την οποία επαναλαμβάνω ότι διαφωνώ πλήρως, τι μπορεί να κάνει κανείς; Αφού λοιπόν αυτή είναι η επιθυμία, ας γίνονται πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου.

ΣΧ: Για εξηγήστε μας πώς θα υλοποιηθεί αυτό το σκεπτικό;

ΙΠ: Όπως τώρα έχουμε πανελλήνιες εξετάσεις για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, θα μπορούσαμε να έχουμε πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου. Αν κάναμε κάτι τέτοιο, θα δίνονταν για παράδειγμα δύο φορές τον χρόνο πανελλήνιες εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα. Θα μπορούσε να υπάρχει μία εξέταση για κάθε μάθημα σε όλη την Ελλάδα. Με αυτόν τον τρόπο θα καταργούσαμε και τις πανελλήνιες εξετάσεις για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια. Δεν θα είχαν έννοια πια. Όλοι όσοι θα τελείωναν το πανεπιστήμιο θα είχαν τα ίδια προσόντα, αφού θα τελείωναν με την ίδια εξέταση. Επίσης, θα μπορούσαν τα παιδιά να αποκτούν απ’ ευθείας και επαγγελματικά προσόντα με την ίδια εξέταση. Προσπάθησα στην θητεία μου να θεσμοθετήσω επαγγελματικά προσόντα για τους πτυχιούχους των ΤΕΙ που δεν υπάρχουν εδώ και 30 χρόνια. Διαμόρφωσα είκοσι πέντε σχέδια Προεδρικών Διαταγμάτων. Έφυγα και σταμάτησαν όλα. Λέω λοιπόν, με τις ίδιες εξετάσεις, να δίνονται και τα επαγγελματικά προσόντα. Θα πάψει να υπάρχει και η διαμάχη πανεπιστημίων και ΤΕΙ και θα δοθεί η δυνατότητα η κοινωνία, ή οποιοιδήποτε είναι αυτοί, οι οποίοι θέλουν αυτό το πράγμα, να κάνουν τις εξετάσεις über alles, να είναι αυτό το οποίο λύνει όλα τα προβλήματα. Κάτι, με το οποίο όπως σας είπα διαφωνώ πλήρως, αλλά, αν αυτό θέλουμε, λέω μία σκέψη. Γιατί, ξέρετε, για να ξαναγυρίσω λίγο στο θέμα του προβλήματος που έχουμε τώρα με τα πανεπιστήμια, αν υπήρχε η αρχική ρύθμιση όπως την είχα σχεδιάσει εγώ, όπου το Συμβούλιο Διοίκησης των πανεπιστημίων ήταν το υπέρτατο όργανο διοίκησης, το Συμβούλιο θα μπορούσε να εγκαλέσει τον Πρύτανη για να λειτουργήσει το πανεπιστήμιο. Τώρα τι γίνεται; Το Συμβούλιο δεν έχει αυτή την αρμοδιότητα και κάνει έκκληση στον Υπουργό Παιδείας για να λειτουργήσει το πανεπιστήμιο. Ο δε Υπουργός Παιδείας κάνει έκκληση στον Πρύτανη για να λειτουργήσει το πανεπιστήμιο. Με εκκλήσεις όμως δεν λύνονται τα προβλήματα.

ΣΧ: Και πάει στο πειθαρχικό. Και οδηγείται ο Πρύτανης στο πειθαρχικό.

ΙΠ: Ποιος έχει την ευθύνη τελικά; Αυτό θέλω να σας πω. Φαίνεται να μην την έχει κανείς και όλοι να την μεταθέτουν σε άλλους. Και περιμένουν από τα πρωτοδικεία να λύσουν το πρόβλημα.

ΣΧ: Εγώ υποθέτω ότι την ευθύνη δεν την έχει ένας. Γιατί η πεμπτουσία της πανεπιστημιακής δραστηριότητας, της παιδείας, είναι η συμμετοχή και η συνυπευθυνότητα. Και η ανάληψη της ευθύνης από όλες τις πλευρές. Δεν μπορεί να είναι μόνο του Υπουργού Παιδείας, δεν μπορεί να είναι μόνο του Πρύτανη ή μόνο των Διοικητικών Υπαλλήλων. Πρέπει να είναι και της ίδιας της κοινωνίας και να αποφασίσουμε ότι θέλουμε να έχουμε πανεπιστήμια ή δεν θέλουμε να έχουμε πανεπιστήμια. Και να πρέπει τώρα να παίζει αυτό το μπαλάκι ο Αρβανιτόπουλος με τον Πελεγρίνη. Ο Πελεγρίνης να καταγγέλλεται, να κατηγορείται και να γίνεται πρωτοσέλιδο επειδή τα προηγούμενα εικοσιτετράωρα ήταν στο Παρίσι και συμμετείχε σε μια θεατρική παράσταση ως ηθοποιός, γιατί έκανε το χόμπυ του, ενώ θα έπρεπε να είναι εδώ να κάνει τι; Να συμμετάσχει σε τι; Να έχει ανέβει σε κάγκελα; Να έχει αυτοπυρποληθεί; Να έχει κάνει τι ακριβώς; Και έχει δίκιο ο Πελεγρίνης; Ο Πελεγρίνης κρατάει δηλαδή τα κλειδιά του πανεπιστημίου και το έχει κλειστό ή οι διοικητικοί υπάλληλοι δεν τον αφήνουν; Τι πρέπει να κάνει ο Πελεγρίνης δηλαδή; Να τους εκβιάσει; Να τους πιέσει; Ή αν δεν τους εκβιάζει και δεν τους πιέζει είναι φίλα προσκείμενος; Και αν είναι φίλα προσκείμενος στους διοικητικούς υπαλλήλους, είναι έγκλημα αυτό; Βλέπετε πόσα ερωτήματα προκύπτουν από μια απλή σκέψη;

ΙΠ: Κατά την γνώμη μου, την ευθύνη για κάθε πράγμα πρέπει να τελικά να την έχει κάποιος. Αν δεν την έχει κάποιος την ευθύνη, τότε όλοι φταίνε, αλλά κανείς δεν φταίει.

ΣΧ: Άρα, τελικά, την ευθύνη θα την πάρει ο Αρβανιτόπουλος, θα παραιτηθεί τα επόμενα εικοσιτετράωρα, θα εκτονωθεί η κατάσταση και θα επανέλθουμε μετά από δυο τρεις μήνες να ξανασυζητάμε τα ίδια υποθέτω.

ΙΠ: Αυτό μπορεί να συμβεί εάν δεν αντιμετωπίσουμε, όπως είπα, το πρόβλημα στην ουσία του. Δηλαδή αν δεν υπάρχει κάπου η τελική ευθύνη, οδηγούμεθα στην αυθαιρεσία. Αυτό ήταν εκείνο που εγώ τουλάχιστον ήθελα να αλλάξει με τον νόμο και με το σχέδιο το οποίο είχα ετοιμάσει. Να μην υπάρχουν δυνατότητες για να εμφανίζεται η αυθαιρεσία. Σήμερα κατά σύμπτωση, λίγο πριν μιλήσουμε, είχα ανεβάσει στο blog μου – ξέρετε ότι από τα χρόνια της θητείας μου στο Υπουργείο, χρησιμοποιούσα το blog μου ως μέσο επικοινωνίας με τους πολίτες.

ΣΧ: Ναι το www.panaretos.blogspot.com

ΙΠ: Εκεί, ανέβασα πριν από λίγο, ένα κείμενο στο οποίο αναλύω αυτό που θεωρώ ότι αναδεικνύει όλο το πρόβλημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην χώρα μας και αυτό που σας είπα προηγουμένως, το τι πίστευα εγώ και το πού βλέπω να οδηγούμεθα. Φοβάμαι, ως προς αυτό που λέτε τώρα ότι θα παραιτηθεί ο κ. Αρβανιτόπουλος, πως οποιοσδήποτε Υπουργός να αναλάβει τώρα με αυτόν τον νόμο, τα ίδια προβλήματα θα έχει.

ΣΧ: Και σας ρωτάω εγώ τώρα για να πάρω γρήγορα την απάντηση από εσάς, γιατί είστε και καθηγητής, διατελέσατε και Υφυπουργός Παιδείας, φταίει ο Πελεγρίνης σε κάτι; Γιατί από το πρωΐ εν χορώ τον έχουμε κρεμάσει ή τον έχουμε αποθεώσει τον Πελεγρίνη οι δημοσιογράφοι, γιατί και αδιάβαστοι είμαστε και αδούλευτοι και εύκολα υιοθετούμε και σκέψεις. Ειδικά αν είμαστε και λίγο ενσωματωμένοι σε κάποια γραμμή. Και σας ρωτάω εσάς που διατελέσατε και Υφυπουργός Παιδείας και είστε μια ζωή Καθηγητής: Ο Πελεγρίνης έχει ακέραια ευθύνη; Φταίει απόλυτα; Πρέπει να παραιτηθεί; Πρέπει να διατηρήσει την σιωπή του; Τι πρέπει να κάνει;

ΙΠ: Δεν νομίζω ότι το θέμα είναι προσωπικό. Αυτή την στιγμή, όλοι έχουν ευθύνη για το πρόβλημα. Κανείς όμως δεν έχει την ευθύνη για να δώσει την λύση. Και θα σας πω και το εξής.

ΣΧ: Ναι, γιατί όσοι έχουν την ευθύνη δεν έχουν τα παιδιά τους στο πανεπιστήμιο, ούτε πληρώνουν τα νοίκια για να περιμένει το παιδί 13 εβδομάδες να πάει στο πανεπιστήμιο, καταλάβατε;

ΙΠ: Το θέμα είναι ποιος ελέγχει αυτόν που έχει την ευθύνη. Δίνει ο νόμος τα εργαλεία για λογοδοσία στην κοινωνία; Θα σας πω και κάτι ακόμη για το θέμα των Πρυτάνεων. Οι Πρυτάνεις κατά τεκμήριο είναι άνθρωποι ικανοί, θα έλεγα πολύ ικανοί, γιατί όχι μόνο έχουν καταφέρει να γίνουν καθηγητές στο πανεπιστήμιο, αλλά έχουν καταφέρει να διοικούν και το πανεπιστήμιο. Αυτή η ικανότητα όμως δεν διοχετεύεται στην σωστή λειτουργία του πανεπιστήμιου, αλλά διοχετεύεται στο πώς θα διατηρηθεί η εκλογική βάση την οποία έχουν. Από την στιγμή που ο νόμος επιτρέπει στον Πρύτανη να έχει εκλογική βάση, τον υποχρεώνει αν θέλετε να κινείται με τον τρόπο που κινείται σήμερα. Η δική μου η άποψη ήταν ότι στο πανεπιστήμιο δεν μπορεί να υπάρχουν όργανα με εσωτερική εκλογική βάση. Δεν μπορεί, δηλαδή, αυτός που διοικεί κάποιον, να εκλέγεται από τον ίδιο και να απολογείται στον ίδιο. Εχουμε κάνει τους Πρυτάνεις απλούς πολιτευτές.

ΣΧ: Μα δεν τους ενδιαφέρει. Είδατε τι λέει ο Υπουργός: εγώ από άλλους εκλέγομαι. Απλά πράγματα, για να τα πιάνει και ο κόσμος και οι περισσότεροι να τα αντιλαμβανόμαστε. Δεν με νοιάζει τι λέει ο κάθε Αρβανιτόπουλος, αν έχει δίκιο ή άδικο, εμένα με νοιάζει τι λένε αυτοί που ψηφίζουν για να είμαι Πρύτανης.

ΙΠ: Μα αυτό δεν είναι ακριβώς το πρόβλημα; Όταν έχεις μια εκλογική βάση, χρειάζεται να την ικανοποιήσεις. Σε αυτήν αναφέρεσαι και από αυτήν εξαρτάσαι.

ΣΧ: Εγώ το ξέρω, αλλά προσπαθώ να μην είμαι επιθετικός στην φυσιογνωμία του Πελεγρίνη, γιατί θα κάνω τα κουμάντα του Αρβανιτόπουλου. Με αντιλαμβάνεστε κύριε Πανάρετε.

ΙΠ: Γι’ αυτό επιμένω ότι δεν είναι θέμα Πελεγρίνη. Εγώ πιστεύω ότι ο κ. Πελεγρίνης και ο κάθε Πρύτανης είναι καλός άνθρωπος. Αλλά ξέρετε κάτι; Όταν οι Πρυτάνεις έχουν μια εκλογική βάση – όπως έχουν οι βουλευτές, οι δήμαρχοι και οι συνδικαλιστές – ποιος μπορεί να τους κατηγορεί για το ότι προσπαθούν να ικανοποιήσουν την εκλογική τους βάση; Από την στιγμή που στον Πρύτανη και σε όποιον ασκεί διοίκηση στο πανεπιστήμιο δίνεις την δυνατότητα -ή μάλλον τον υποχρεώνεις, δεν του δίνεις την δυνατότητα, τον υποχρεώνεις- να έχει μια εκλογική βάση, αυτό θα συμβαίνει. Από αυτούς εκλέγεται ο Πρύτανης, δεν τοποθετείται με θεϊκή βούληση. Ο νόμος έχει δώσει την δυνατότητα, ιδιαίτερα μετά τις τελευταίες τροποποιήσεις, ο Πρύτανης να εκλέγεται από το εσωτερικό του πανεπιστημίου. Το ότι αφαιρέθηκε από τους φοιτητές η δυνατότητα να ψηφίζουν στις πρυτανικές ελογές, ενώ πολλοί το θεωρούν ότι είναι το πιο σημαντικό, δεν είναι. Αν κοιτάξετε τα στοιχεία, οι Πρυτάνεις που σήμερα βρίσκονται σε αντίθεση με το Υπουργό Παιδείας, εκλέχθηκαν έχοντας ψηφισθεί από την πλειοψηφία των καθηγητών και από την πλειοψηφία των διοικητικών υπαλλήλων. Επομένως, το πρόβλημα δεν είναι το ποιοί αποτελούν την εκλογική βάση, αλλά το ότι υπάρχει εκλογική βάση.

ΣΧ: Είναι δομικό. Το πρόβλημα είναι δομικό αγαπητέ καθηγητά, αλλά επαγωγικά δεν μαθαίνουμε από το παρελθόν. Αυτό είναι το κακό. Να είστε καλά. Ευχαριστώ πολύ για την κουβέντα σας.

ΙΠ: Κι εγώ σας ευχαριστώ.

Εξετάσεις Über Alles

Tweet

Επί δώδεκα και πλέον εβδομάδες, παρακολουθήσαμε το σήριαλ με τα πανεπιστήμια που παραμένουν κλειστά και την αγωνία της ακαδημαϊκής κοινότητας και των φοιτητών (ίσως και ευρύτερα της κοινωνίας) για το "αν θα χαθεί το εξάμηνο".

Την δεκάτη τρίτη εβδομάδα, ως από μηχανής θεός, ο υπουργός Παιδείας παρενέβη και με μια πρωτοφανή στα παγκόσμια χρονικά της εκπαίδευσης τροπολογία επέτρεψε να γίνουν οι εξετάσεις για ΟΛΑ τα μαθήματα και για ΟΛΟΥΣ τους φοιτητές σε ΟΛΑ τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, ανεξαρτήτως του αν έγινε οποιοδήποτε μάθημα. Και, ξαφνικά, επήλθε μία γενική ανακούφιση: "το εξάμηνο σώθηκε"!

"Το εξάμηνο σώθηκε" ή οι "εξετάσεις σώθηκαν";

Ολοι συνειδητοποιήσαμε ότι πάνω από όλα έχει σημασία να δώσουν τα παιδιά τις εξετάσεις τους. Οι εξετάσεις να είναι καλά και όλα τα άλλα τα βρίσκουμε.

Με αφορμή αυτήν την παρατήρηση, κάθησα και ανέλυσα λίγο περισσότερο το τι έχουμε αυτή την στιγμή ως τριτοβάθμια εκπαίδευση, υπό το πρίσμα του τι φαίνεται να θέλουμε.

Μεταξύ σοβαρού και αστείου, διαμόρφωσα μία πρόταση για την τριτοθάθμια εκπαίδευση με  πυλώνα της τις εξετάσεις.  Μια πρόταση που συνάδει με ό,τι συμβαίνει σήμερα και φαίνεται να δίνει λύση δια πάσαν νόσον του υφισταμένου τριτοβάθμιου εκπαιδευτικού μας συστήματος (και όχι μόνο).

Προφανώς, δεν είναι μία πρόταση που μου αρέσει. Για την ακρίβεια, πηγαίνει κόντρα σε κάθε τι που πιστεύω ότι πρέπει να πρεσβεύει ένα πανεπιστήμιο και κόντρα σε όλες τις πρακτικές που ακολουθούν τα καλύτερα τριτοβάθμια εκπαιδευτικά συστήματα. Είναι αντίθετη σε οτιδήποτε προσπάθησα να κάνω ως Υφυπουργός και ως καθηγητής επί 40 χρόνια. Ομως, βλέποντας ότι απέτυχα σε αυτά που πίστευα και προσπάθησα να κάνω, σκέφθηκα ότι ίσως μπορώ να προσφέρω κάτι σε αυτό που η πλειοψηφία φαίνεται να επιθυμεί και το πολιτικό σύστημα να υιοθετεί και να προωθεί.

Όσο παράδοξη και να φαίνεται εκ πρώτης όψεως η πρόταση που ακολουθεί, τρομάζει το πόσο σοβαρή θα μπορούσε να είναι με βάση το τι ήδη βιώνουμε (και δυστυχώς το τι ισχύει και εφαρμόζεται καμουφλαρισμένα).

Αφού, όπως φαίνεται, το μόνο που ενδιαφέρει είναι οι εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου, ίσως είναι καιρός η διαδικασία αυτή να βελτιωθεί και να απλοποιηθεί. Να καθιερωθούν δηλαδή πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ. Οι φοιτητές των πανεπιστημίων να έχουν δικαίωμα να εξετάζονται 2 φορές τον χρόνο (ή και περισσότερες) σε όσα μαθήματα επιθυμούν (κάτι που ουσιαστικά συμβαίνει και σήμερα και μάλιστα 4 φορές τον χρόνο). Στα μαθήματα αυτά, δεν θα υπάρχει καμμία αλληλουχία ή προαπαιτούμενα μαθήματα (επίσης ισχύει σήμερα). Για την προετοιμασία για τις εξετάσεις, θα μπορούν οι φοιτητές είτε να παρακολουθούν μαθήματα στο πανεπιστήμιο που έχουν εισαχθεί αν το επιθυμούν (όπως και σήμερα), όποτε θέλουν (όπως και σήμερα), στο ίδιο ή σε άλλο πανεπιστήμιο, είτε στο ίντερνετ, είτε να διαβάσουν μόνοι τους, είτε με οποιοδήποτε άλλον τρόπο θεωρούν κατάλληλο. Μάλιστα, για να προσαρμόσουμε το σύστημα αυτό στην κρατούσα στην χώρα μας λογική της ομοιομορφίας και της «αξιοκρατίας» του συστήματος ΑΣΕΠ, οι εξετάσεις αυτές θα μπορούν να οργανώνονται πανελλαδικά για κάθε μάθημα, υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ. Έτσι, θα επιτευχθεί και στην πράξη ένας άλλος στόχος της ελληνικής κοινωνίας ότι όλα τα πτυχία όλων των πανεπιστημίων είναι ισότιμα, ανεξάρτητα από τους καθηγητές που διδάσκουν ή από την έδρα του πανεπιστημίου (όπως συμβαίνει και σήμερα).

Η ρεαλιστική αυτή αποδοχή του σημερινού status quo, θα μπορούσε να οδηγήσει και στην de facto επίλυση και άλλων προβλημάτων που ταλανίζουν επί δεκαετίες εκατοντάδες χιλιάδες οικογενειών και αφορούν την εκπαίδευση και την επαγγελματική αποκατάσταση των νέων.

Οι Πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου θα μπορούσαν να οδηγήσουν π.χ:

α) Στην κατάργηση των Πανελληνίων εξετάσεων για την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια.

Δεν θα είχε πλέον έννοια να υπάρχουν τέτοιες εξετάσεις. Όποιος τελειώνει το Λύκειο θα μπορεί να εγγράφεται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση χωρίς κανένα προαπαιτούμενο, αφού στην συνέχεια, για να αποκτήσει πτυχίο, θα πρέπει να πετύχει στις αντικειμενικές και αξιόπιστες πανελλαδικές εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου.

β) Στην  χορήγηση επαγγελματικών δικαιωμάτων στους αποφοίτους πανεπιστημίων και ΤΕΙ.

Τα επαγγελματικά δικαιώματα θα χορηγούνται ταυτόχρονα με τις πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου.

γ) Στην κατάργηση των εξετάσεων του ΑΣΕΠ για τους διορισμούς στο Δημόσιο, αλλά και στην Εκπαίδευση.

Η ίδια εξέταση θα μπορούσε να χρησιμοποιείται και για τους διορισμούς  στο δημόσιο (όποτε με το καλό ξαναγίνουν), αλλά και στην εκπαίδευση. Αλλωστε, από το ΑΣΕΠ και με πανελλήνιες εξετάσεις γίνονταν και μέχρι τώρα οι διαδικασίες αυτές (και με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής μάλιστα).

Είναι φανερό ότι το προτεινόμενο σύστημα έχει όλα τα χαρακτηριστικά αυτού που ισχύει σήμερα, είναι όμως απλούστερο, οικονομικό, και –κυρίως-έντιμο. Είναι μία πρόταση που δεν μου αρέσει, αλλά αν θέλουμε εξετάσεις über alles, είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα μας.

Η πρόταση, και κάποια πλεονεκτήματά της αναλύονται στο εκτενέστερο κείμενο που ακολουθεί.

Εξετάσεις Über Alles (αναλυτική περιγραφή)

Tweet

Εισαγωγή

Επί δώδεκα και πλέον εβδομάδες, παρακολουθήσαμε το σήριαλ με τα πανεπιστήμια που παραμένουν κλειστά και την αγωνία της ακαδημαϊκής κοινότητας και των φοιτητών (ίσως και ευρύτερα της κοινωνίας) για το "αν θα χαθεί το εξάμηνο".

Την δεκάτη τρίτη εβδομάδα, ως από μηχανής θεός, ο υπουργός Παιδείας παρενέβη και με μια πρωτοφανή στα παγκόσμια χρονικά της εκπαίδευσης τροπολογία επέτρεψε να γίνουν οι εξετάσεις για ΟΛΑ τα μαθήματα και για ΟΛΟΥΣ τους φοιτητές σε ΟΛΑ τα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, ανεξαρτήτως του αν έγινε οποιοδήποτε μάθημα. Και, ξαφνικά, επήλθε μία γενική ανακούφιση: "το εξάμηνο σώθηκε"!

"Το εξάμηνο σώθηκε" ή οι "εξετάσεις σώθηκαν";

Ολοι συνειδητοποιήσαμε ότι πάνω από όλα έχει σημασία να δώσουν τα παιδιά τις εξετάσεις τους. Οι εξετάσεις να είναι καλά και όλα τα άλλα τα βρίσκουμε.

Με αφορμή αυτήν την παρατήρηση, κάθησα και ανέλυσα λίγο περισσότερο το τι έχουμε αυτή την στιγμή ως τριτοβάθμια εκπαίδευση, υπό το πρίσμα του τι φαίνεται να θέλουμε.

Μεταξύ σοβαρού και αστείου, διαμόρφωσα μία πρόταση για την τριτοθάθμια εκπαίδευση (την αναπτύσσω στην συνέχεια) με  πυλώνα της τις εξετάσεις.  Μια πρόταση που συνάδει με ό,τι συμβαίνει σήμερα και φαίνεται να δίνει λύση δια πάσαν νόσον του υφισταμένου τριτοβάθμιου εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Προφανώς, δεν είναι μία πρόταση που μου αρέσει. Για την ακρίβεια, πηγαίνει κόντρα σε κάθε τι που πιστεύω ότι πρέπει να πρεσβεύει ένα πανεπιστήμιο και κόντρα σε όλες τις πρακτικές που ακολουθούν τα καλύτερα τριτοβάθμια εκπαιδευτικά συστήματα. Είναι αντίθετη σε οτιδήποτε προσπάθησα να κάνω ως Υφυπουργός και ως καθηγητής επί 40 χρόνια. Ομως, βλέποντας ότι απέτυχα σε αυτά που πίστευα και προσπάθησα να κάνω, σκέφθηκα ότι ίσως μπορώ να προσφέρω κάτι σε αυτό που η πλειοψηφία φαίνεται να επιθυμεί και το πολιτικό σύστημα να υιοθετεί και να προωθεί.

Όσο παράδοξη και να φαίνεται εκ πρώτης όψεως η πρόταση που ακολουθεί, τρομάζει το πόσο σοβαρή θα μπορούσε να είναι με βάση το τι ήδη βιώνουμε (και δυστυχώς ισχύει και εφαρμόζεται καμουφλαρισμένα).

Ιδού η ανάλυση και η επακόλουθη πρόταση (με συζήτηση για τα πλεονεκτήματά της).

Για ευκολία, το κείμενο είναι διαρθρωμένο σε 6 ενότητες, οι 2 πρώτες περιέχουν την ανάλυση, και οι 4 τελευταίες την πρόταση.

Α. Ανάλυση της υφιστάμενης κατάστασης

Α1. «Σώθηκε το εξάμηνο» χωρίς σπουδές

Με την τροπολογία που αναφέρθηκε στην εισαγωγή, θα μπορέσουν οι πρωτοετείς φοιτητές που δεν έχουν παρακολουθήσει κανένα μάθημα στο πρώτο εξάμηνο, να εξετασθούν σε όλα τα μαθήματα. Ακόμη όμως χειρότερα, θα μπορούν οι φοιτητές που έχουν διανύσει τέσσερα τουλάχιστον έτη ως εγγεγραμμένοι φοιτητές σε κάποιο πρόγραμμα σπουδών, έστω και αν δεν έχουν παρακολουθήσει ποτέ κανένα μάθημα, να δώσουν εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα του προγράμματος και να αποκτήσουν πτυχίο σε μία εξεταστική!

Η ρύθμιση αυτή είναι η συνέχεια μιας αντίστοιχης περυσινής «διευκόλυνσης» που, όμως, κάλυπτε μόνο τους λεγόμενους «επί πτυχίω» φοιτητές, δηλαδή ουσιαστικά απέκλειε μόνο όσους ήταν εγγεγραμμένοι για λιγότερο από τρία χρόνια στο πανεπιστήμιο και στην οποία είχα αναφερθεί εδώ.

Ο νόμος προβλέπει ότι για να γίνει εξέταση μαθήματος, θα πρέπει αυτό να έχει διδαχθεί για τουλάχιστον 13 εβδομάδες. (Ο προηγούμενος νόμος απαιτούσε τουλάχιστον 11 εβδομάδες).  Πρωτοφανές βέβαια να υπάρχει νόμος που να παρεμβαίνει σε τέτοια λεπτομέρεια σε αυστηρά ακαδημαϊκά θέματα.

Όλοι βέβαια γνωρίζουν ότι η πρόβλεψη αυτή έχει εισαχθεί απλά και μόνο για να παρεμποδίζει τις καταλήψεις των πανεπιστημίων. Γιατί δεν υπάρχει ουσία στην διάταξη αυτή, αφού η παρακολούθηση των μαθημάτων δεν είναι υποχρεωτική. Μπορεί επομένως κάποιος –σε εξάμηνο που διδάσκεται κανονικά- να μην πατήσει σε καμιά διάλεξη και παρ’ όλα αυτά να δώσει εξετάσεις στο μάθημα (η πλειοψηφία των φοιτητών παρακολουθεί ελάχιστες από τις διαλέξεις κατά την διάρκεια του εξαμήνου).  Αν όμως δεν γίνουν οι 13 εβδομάδες διδασκαλίας, δεν μπορεί. Ποιοί θίγονται με αυτή την κατάσταση; Μα μόνο οι καλοί φοιτητές που θα εύρισκαν έτσι κι΄αλλιώς τον τρόπο να αποκτήσουν ουσιαστικές γνώσεις.

Δεν είναι τυχαίο ότι σε όλη την περίοδο της τελευταίας κρίσης, το μόνιμο ερώτημα των σχολιαστών ήταν «αν θα χαθεί το εξάμηνο». Κανείς – ίσως ελάχιστοι – δεν αναφερόταν στην επί της ουσίας απώλεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Στην προετοιμασία του τελευταίου νόμου για τα πανεπιστήμια, είχα ως Υφυπουργός διαφωνήσει με την πρόβλεψη αυτή. Είχα επίσης και στο παρελθόν διαφωνήσει με την προηγούμενη αντίστοιχη πρόβλεψη. Θεωρούσα και θεωρώ ότι το κράτος δεν πρέπει να συμμετέχει σε μια υποκρισία μια και το πρόβλημα των καταλήψεων ήταν απλά μια έκφανση του βαθύτερου προβλήματος των πανεπιστημίων που θα μπορούσε να λυθεί μόνο με ριζική ανατροπή της υφιστάμενης κατάστασης.

Α2. Η υποκρισία στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση

Ας δούμε λίγο περισσότερο την υποκρισία. Τα προβλήματα της εκπαιδευτικής διαδικασίας στο πανεπιστήμιο είναι σε πολλούς γνωστά. Στα περισσότερα των μαθημάτων και στα περισσότερα  Ιδρύματα, ο αριθμός των φοιτητών που παρακολουθούν τα μαθήματα μειώνεται με εκθετικό ρυθμό κατά την διάρκεια του εξαμήνου. Ταυτόχρονα, επιτρέπεται στους φοιτητές να εγγράφονται σε πρακτικά απεριόριστο αριθμό μαθημάτων, κάτι που τους επιτρέπει μεν να εξετάζονται σε όσα μαθήματα επιθυμούν,  αλλά φυσικά δεν τους επιτρέπει εκ των πραγμάτων να τα παρακολουθούν. (Θυμάμαι μια αξιολόγηση ενός τμήματος του ΕΜΠ στα μέσα της δεκαετίας του 90 απο διεθνείς αξιολογητές στην οποία υπήρχε το σχόλιο, με ευγενικό είναι η αλήθεια τρόπο, ότι αν οι φοιτητές παρακολουθούσαν όλα τα μαθήματα στα οποία εγγράφονταν θα έπρεπε να μην φεύγουν καθόλου από το Πολυτεχνείο. Τα πράγματα έχουν χειροτερέψει πολύ από τότε). Είναι επίσης γνωστό ότι ένα πολύ μικρό ποσοστό πρωτοετών φοιτητών συμμετέχει στις εξετάσεις του πρώτου έτους και ακόμη μικρότερο είναι το ποσοστό (ίσως και μονοψήφιο) αυτών που εξετάζεται με επιτυχία στα μαθήματα του πρώτου έτους.

Η εκπαιδευτική διαδικασία, δηλαδή, δεν αποτελεί την ουσία του εξαμήνου, αλλά κεντρικό στοιχείο είναι οι εξετάσεις.

Με την πρόσφατη τροποποίηση του νόμου προβλέπεται αύξηση του διδακτικού φόρτου των καθηγητών στις 8 ώρες. Η εφαρμογή της διάταξης αυτής θα απαιτήσει να προστεθούν και άλλα μαθήματα στα προγράμματα σπουδών για να συμπληρώνεται ο από τον νόμο προβλεπόμενος διδακτικός φόρτος των διδασκόντων. Επειδή δε και οι καθηγητές πρέπει να έχουν το «κύρος τους», θα αυξηθούν και τα υποχρεωτικά μαθήματα αλλά και ο αριθμός των απαιτουμένων μαθημάτων για την απόκτηση πτυχίου. Εις βάρος ποιών; Μα φυσικά των φοιτητών και των φορολογουμένων.

Ως Υφυπουργός αρμόδιος για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, είχα σχεδιάσει μία ριζική αλλαγή στην λειτουργία των πανεπιστήμιων. Ο σχεδιασμός αυτός υλοποιήθηκε μόνο εν μέρει με τον νόμο 4009/12 και αποδυναμώθηκε με τις αλλαγές και τις τροποποιήσεις που ακολούθησαν. Βρισκόμαστε έτσι ουσιαστικά στην ίδια κατάσταση που προϋπήρχε του 2009, μια και ακόμα και οι όποιες περεμβάσεις έγιναν την διετία 2009-2011 ακυρώθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες.

Δυσυχώς και αλλαγές που σχεδίασα και που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την λειτουργία των πανεπιστημίων, όπως π.χ. η συγκρότηση Συμβουλίων Διοίκησης, ο τρόπος επιλογής των Πρυτάνεων και των Κοσμητόρων και ο τρόπος εκλογής καθηγητών, αλλοιώθηκαν και ευνουχίσθηκαν. Μάλιστα, τα Συμβούλια Διοίκησης, όπως τελικά θεσμοθετήθηκαν αλλά και όπως εξελίχθηκαν με τις εν συνεχεία τροπολογίες, οδηγούνται με μαθηματική ακρίβεια σε περιθωριοποίηση. (Δείτε για παράδειγμα την επιθυμία –αλλά και έλλειψη δυνατότητας- του Συμβουλίου του ΕΚΠΑ να ελέγξει τον Πρύτανη του Πανεπιστημίου).

Με δεδομένη την κατάσταση αυτή, αναρωτιέμαι μήπως είναι καιρός ακόμα και εγώ  να γίνω «ρεαλιστής» και να αποδεχθώ την «ελληνική πραγματικότητα». Μήπως δηλαδή δεν υπάρχουν άλλα περιθώρια αλλά το μόνο που μένει είναι να προσαρμόσουμε πλήρως και όχι υποκριτικά την πανεπιστημιακή εκπαίδευση στα ελληνικά δεδομένα. Αφού είναι φανερό ότι το κυρίαρχο στοιχείο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι οι εξετάσεις, θα μπορούσε κανείς να σκεφθεί την εξής προσέγγιση:


Β. Η Πρόταση

Β1. Αλλαγή του τρόπου χορήγησης του πτυχίου

Αφού, όπως φαίνεται, το μόνο που ενδιαφέρει είναι οι εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου, ίσως είναι καιρός η διαδικασία αυτή να βελτιωθεί και να απλοποιηθεί.

Οι φοιτητές των πανεπιστημίων θα ήταν ίσως καλύτερα να έχουν δικαίωμα να εξετάζονται δύο φορές τον χρόνο (ή και περισσότερες) σε όσα μαθήματα επιθυμούν (κάτι που ουσιαστικά συμβαίνει και σήμερα 4 φορές τον χρόνο). Στα μαθήματα αυτά, δεν θα υπάρχει καμμία αλληλουχία ή προαπαιτούμενα μαθήματα (επίσης ισχύει σήμερα). Για την προετοιμασία για τις εξετάσεις, θα μπορούν οι φοιτητές είτε να παρακολουθούν μαθήματα στο πανεπιστήμιο που έχουν εισαχθεί αν το επιθυμούν (όπως και σήμερα), όποτε θέλουν (όπως και σήμερα), στο ίδιο ή σε άλλο πανεπιστήμιο, είτε στο ίντερνετ, είτε να διαβάσουν μόνοι τους, είτε με οποιοδήποτε άλλον τρόπο θεωρούν κατάλληλο. Μάλιστα, για να προσαρμόσουμε το σύστημα αυτό στην κρατούσα στην χώρα μας λογική της ομοιομορφίας και της «αξιοκρατίας» του συστήματος ΑΣΕΠ, οι εξετάσεις αυτές θα μπορούν να οργανώνονται πανελλαδικά για κάθε μάθημα υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ. Έτσι, θα επιτευχθεί και στην πράξη ένας άλλος στόχος της ελληνικής κοινωνίας ότι όλα τα πτυχία όλων των πανεπιστήμιων είναι ισότιμα, ανεξάρτητα από τους καθηγητές που διδάσκουν ή από την έδρα του πανεπιστημίου (όπως συμβαίνει και σήμερα).

Ετσι, ενώ όλα θα λειτουργούσαν όπως και σήμερα, θα είχαμε μια σειρά από βελτιώσεις, μερικές από τις οποίες καταγράφω στην συνέχεια:

·      Θα έπαυε η υποκρισία του ελάχιστου χρόνου σπουδών. Δεν προσαρμοζόμαστε μέχρι σήμερα στα διεθνή πρότυπα των τριετών προπτυχιακών σπουδών για «να μην υποθαθμιστούν τα πτυχία μας». Ετσι, κάναμε τις σπουδές στα ΤΕΙ τετραετείς για να γίνουν «ανώτατα». Ζητάμε να γίνει Μάστερ το πτυχίο των μηχανικών γιατί οι σπουδές είναι πενταετείς. κ.λ.π. Αυτά όλα θα έπαυαν να υφίστανται ως προβλήματα και ως αιτήματα

·      Θα περιοριζόταν σημαντικά η αντιγραφή στις εξετάσεις, η συμμετοχή σ’ αυτές «δι’ έμπειρου αντιπροσώπου» και η «προνομιακή μεταχείριση» συγκεκριμένων φοιτητών

·      Θα περιοριζόταν η επιρροή παραγόντων της δημόσιας ζωής στην «εξυπηρέτηση» φοιτητών με παρέμβαση σε καθηγητές για ευνοϊκή βαθμολόγηση. (Αναρωτιέμαι αν υπάρχει καθηγητής πανεπιστημίου, ο οποίος δεν έχει εμπειρία από επικοινωνία για τέτοια μεταχείριση κάποιων φοιτητών του)

·      Οι όποιες καταλήψεις δεν θα επηρέαζαν σε τίποτα την εξεταστική διαδικασία

·      Δεν θα χρειάζεται οι Υπουργοί να προβαίνουν σε τόσο μειωτικές για τους ίδιους – αλλά  και για το εκπαιδευτικό σύστημα – ρυθμίσεις, όπως αυτή που αναφέρθηκε στην εισαγωγή

·      Οι εκλογές και οι προαγωγές των καθηγητών θα στηρίζονται αποκλειστικά στην ερευνητική τους δραστηριότητα (άλλωστε έτσι γίνεται και σήμερα, αφού σπανίως ή ποτέ δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν η διδακτική ικανότητα των υποψηφίων)

·      Θα αντιμετωπισθεί και άλλη μία παγκόσμια πρωτοτυπία του ελληνικού πανεπιστήμιου, να μπορεί ο φοιτητής που έχει εξετασθεί με επιτυχία σε κάποιο μάθημα να επανεξετάζεται μετά από ένα ή δύο χρόνια στο ίδιο μάθημα για «βελτίωση βαθμολογίας».

Θα μπορούσε να υιοθετηθεί και η πρακτική Oxford-Cambridge με μία μόνο εξέταση στο τέλος του πρώτου έτους και με μία συνολική εξέταση στο τέλος των σπουδών. Μάλιστα, αυτό θα μπορούσαμε να το προχωρήσουμε ένα ακόμη βήμα και να μην υπάρχει εξέταση στο τέλος του πρώτου έτους (που έτσι κι’ αλλιώς με τα σημερινά δεδομένα είναι ανύπαρκτη από άποψη ουσίας), αλλά μόνο στο τέλος των σπουδών. Αυτό έχει έννοια με δεδομένο ότι στα ελληνικά πανεπιστήμια δεν υπάρχουν ούτε προαπαιτούμενα, ούτε αλληλουχίες μαθημάτων. Μπορεί δηλαδή, ένας φοιτητής στο τέλος των σπουδών του να εξετασθεί σε βασικό μάθημα του πρώτου έτους για να αποκτήσει το πτυχίο του.

Η ρεαλιστική αυτή αποδοχή του σημερινού status quo, θα μπορούσε να οδηγήσει και στην αντιμετώπιση δύο άλλων προβλημάτων που ταλανίζουν επί δεκαετίες την εκπαίδευση της χώρας και εκατοντάδες χιλιάδες οικογενειών. Την εισαγωγή στα Πανεπιστήμια και την  χορήγηση επαγγελματικών δικαιωμάτων στους αποφοίτους πανεπιστημίων και ΤΕΙ.

Β2. Κατάργηση των Πανελλαδικών Εξέτασεων για Εισαγωγή στα πανεπιστήμια

Με δεδομένο ότι οι εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου θα είναι «αντικειμενικές», (όπως άλλωστε θεωρείται σήμερα ότι ισχύει σήμερα με τις πανελλαδικές εξετάσεις), δεν θα είχε πλέον έννοια να υπάρχουν εξετάσεις για εισαγωγή στα πανεπιστήμια. Όποιος τελειώνει το Λύκειο θα μπορεί να εγγράφεται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση χωρίς κανένα προαπαιτούμενο, αφού στην συνέχεια, για να αποκτήσει πτυχίο, θα πρέπει να πετύχει στις αντικειμενικές και αξιόπιστες πανελλαδικές εξετάσεις για την απόκτηση του πτυχίου. Έτσι θα έχουμε μια ακόμα σειρά πλεονεκτημάτων όπως για παράδειγμα:

·      Θα καταργούντο ντε φάκτο (και όχι με νόμο), τα φροντιστήρια για εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο

·      Θα ελαφρύνονταν σημαντικά οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί, κάτι που θα προκαλούσε ανακούφιση σε δεκάδες χιλιάδες νοικοκυριά, ειδικά με τα σημερινά δεδομένα

·      Θα μειωνόταν το άγχος των μαθητών

·      Θα επιτυγχάνετο ένας ακόμη στόχος, αυτός του Λυκείου ως αυτοτελούς εκπαιδευτικής μονάδας.

Β3. Επαγγελματικά Δικαιώματα

Με μια μικρή παραλλαγή στα παραπάνω, θα μπορούσε να λυθεί και ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα που ταλανίζει την ελληνική κοινωνία επί τρεις τουλάχιστον δεκαετίες, αυτό των επαγγελματικών δικαιωμάτων. Ως αρμόδιος Υφυπουργός, έκανα την μεγαλύτερη ίσως προσπάθεια που έχει γίνει στον τομέα αυτό και κατέθεσα 25 σχέδια Προεδρικών Διαταγμάτων που έδιναν επαγγελματικά δικαιώματα στους απόφοιτους ΤΕΙ, ενώ ταυτόχρονα είχα ξεκινήσει διαδικασία ουσιαστικής λύσης του προβλήματος με την δημιουργία διευρυμένων φορέων υπευθύνων για την απονομή επαγγελματικών δικαιωμάτων. Και αυτή η προσπάθεια έμεινε στην μέση μετά την αποχώρησή μου και κανείς δεν έχει ασχοληθεί πλέον με το θέμα αυτό.

Αφού λοιπόν το πολιτικό σύστημα αδυνατεί να λύσει με δίκαιο τρόπο ένα τεράστιο πρόβλημα που δημιούργησε το ίδιο με την πληθωρική ίδρυση ιδρυμάτων και τμημάτων, ίσως είναι καιρός η λύση να δοθεί με άλλο τρόπο.

Στις πανελλήνιες εξετάσεις για την απόκτηση πτυχίου που περιέγραψα παραπάνω, μέρος της εξέτασης θα μπορούσε να να αφορά και την  απονομή επαγγελματικών δικαιωμάτων (έτσι κι’ αλλιώς και σήμερα με εξετάσεις χορηγούνται σε όποια επαγγέλματα αυτό γίνεται). Δηλαδή, ταυτόχρονα με το πτυχίο θα χορηγούνται και επαγγελματικά δικαιώματα. Αυτό θα έλυνε αυτόματα και την διαμάχη Πανεπιστημίων και ΤΕΙ για την ποιότητα των σπουδών που προσφέρουν αφού οι εξετάσεις θα ήταν οι ίδιες για όλους.

Λόγω της επανάληψης των εξετάσεων, θα είχαν την ευχέρεια όσοι ήθελαν να αποκτήσουν επαγγελματικά δικαιώματα και απέτυχαν, να επαναλάβουν την προσπάθεια αυτή χωρίς μεγάλες χρονικές καθυστερήσεις.

Β4. Διορισμοί στο Δημόσιο

Η ίδια εξέταση θα μπορούσε να χρησιμοποιείται και για τους διορισμούς στο δημόσιο τόσο υπαλλήλων όσο και εκπαιδευτικών (όποτε με το καλό ξαναγίνουν). Αλλωστε με πανελλήνιες εξετάσεις και με την εποπτεία του ΑΣΕΠ γίνονταν και μέχρι τώρα (και με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής μάλιστα).

Επίλογος

Θα μπορούσε να πει κανείς ότι ουσιαστικά μιλάμε για την μετατροπή όλων των πανεπιστημίων σε ανοικτά πανεπιστήμια μιας ειδικής μορφής. Αντί δηλαδή να μετατραπεί το ένα και μοναδικό ανοικτό πανεπιστήμιο σε σύνηθες πανεπιστήμιο (όπως ζητούν πολλοί), να γίνει ακριβώς το αντίθετο.

Είναι φανερό ότι το προτεινόμενο σύστημα έχει όλα τα χαρακτηριστικά αυτού που ισχύει σήμερα, είναι όμως για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, περισσότερο απλό, οικονομικό, και –κυρίως-έντιμο. Θα  μπορούσα να προσθέσω πολλά ακόμα που συνηγορούν στην υιοθέτηση ενός τέτοιου συστήματος, με βάση πάντα τις απαιτήσεις που φαίνεται να έχουν οι φοιτητές και ίσως η κοινωνία γενικώτερα. Μια προφανής αδυναμία είναι ότι ένα τέτοιο σύστημα δεν υφίσταται σε κάποια άλλη χώρα. Σε μία τέτοια ένσταση η απάντηση θα μπορούσε να είναι: μήπως γνωρίζει κανείς εάν οποιαδήποτε άλλη χώρα έχει διανοηθεί να υιοθετήσει οτιδήποτε μοιάζει έστω και κατά προσέγγιση στο υφιστάμενο σήμερα στην χώρα μας σύστημα; Είναι μία πρόταση που δεν μου αρέσει, αλλά αν θέλουμε εξετάσεις über alles, είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα μας.

O Παπανδρέου, ο ΣΥΡΙΖΑ και η Τρόικα

Tweet

Συνέντευξη στην εφημερίδα των συντακτών (20 Νοεμβρίου 2013)


- Τι εννοούσατε ακριβώς με πρόσφατο προσωπικό σας tweet, με το οποίο ζητούσατε από τον ΣΥΡΙΖΑ, αν θέλει να κυβερνήσει προοδευτικά, να πείσει για τις προθέσεις τους 'παπανδρεϊκούς' και όχι να "φλερτάρει" με τους ΑΝ.ΕΛ.;

Δεν ζήτησα κάτι, έκανα μία πολιτική εκτίμηση.  Παρ' ότι διαφωνώ και με θέσεις και με πρακτικές του ΣΥΡΙΖΑ, δεν παύει να είναι ορατό το ενδεχόμενο να αποτελέσει το κόμμα αυτό την βάση της αυριανής κυβέρνησης.  Σε αυτή την περίπτωση, για να ασκήσει πραγματικά προοδευτική πολιτική, τι είναι προτιμότερο?  Μια συμφωνία κορυφής  με τους ΑΝΕΛ ή στροφή με πειστικά επιχειρήματα σε ψηφοφόρους που είναι θεμελιωδώς προοδευτικοί; Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει το δίλημμα, κανείς άλλος.

-       Ο Γ. Παπανδρέου, όπως έχει δηλώσει ο ίδιος, θα είναι παρών στη δημόσια ζωή. Εκτιμάτε ότι υπάρχει έδαφος ή και ότι συντρέχει λόγος για μια πιο ενεργή παρουσία του στο πολιτικό προσκήνιο σήμερα ή ενδεχομένως και αύριο;

Τα πάθη που δημιουργήθηκαν τα τελευταία 4 χρόνια, δεν επιτρέπουν να αξιολογηθούν νηφάλια οι τομές της κυβέρνησης Παπανδρέου. Υπάρχει επομένως το έδαφος για να καλιεργηθούν οι ιδέες που συμμερίζονται όλοι όσοι ακολούθησαν την προσπάθεια αυτή, με οποιοδήποτε τρόπο. Το αν εκείνος θα ηγείται της προσπάθειας εξαρτάται από τον ίδιο. Είμαι βέβαιος οτι θα πει ό,τι έχει να πει όταν το αποφασίσει, καθαρά και ανοικτά, όπως έχει κάνει μέχρι τώρα.  Σε κάθε περίπτωση, οι ιδέες δεν πρόκειται να χαθούν. Αυτό δεν πρέπει να συγχέεται με τα περί κεντροαριστεράς. Το δίλημμα σήμερα δεν ειναι κεντροαριστερά ή κεντροδεξιά, αλλά προοδευτικές πολιτικές ή επιμονή (επιστροφή;) στο παρελθόν.

-       Οι συζητήσεις με την τρόικα δεν καταλήγουν πουθενά και οι δανειστές φαίνεται να ζητούν ξανά νέα μέτρα. Θεωρείτε ότι έχει έρθει η ώρα να υπάρξει μια πραγματική σύγκρουση μαζί τους;

Κάθε σύγκρουση προϋποθέτει επίγνωση και στρατηγική. Με ψυχρή αποτίμηση των περιθωρίων και των συνεπειών. Η σύγκρουση ως αποτέλεσμα αγανάκτησης δεν αποτελεί επιλογή αλλά θυμικό αντανακλαστικό. Το ερώτημα είναι αν ξέρουμε σε τι μπορούμε να ελπίζουμε ρεαλιστικά με μία σύγκρουση, και αν είμαστε διατεθειμένοι να λειτουργήσουμε στο πλαίσιο των συνεπειών της, αν αυτή δεν εξελιχθεί πρός όφελός μας. Αλλιώς, η σύγκρουση δεν είναι σύγκρουση αλλά μπλόφα. Και οι μπλόφες σε τόσο σοβαρά θέματα είναι επικίνδυνες.

Μερικά σχόλια για το opengov

Tweet

Δημοσιεύτηκε προ ημερών στο site parapolitiki.com, μια ανάρτηση για το opengov.

Είδα σήμερα μερικά σχόλια που βρήκα ενδιαφέροντα και στα οποία θεώρησα ότι πρέπει να αναφερθώ για την ιστορία.

Ακολουθούν  οι παρατηρήσεις μου:

@AMM  8:08μμ / pro 11:06μμ

Σας ευχαριστώ. Κυρίως γιατί είναι διαφορετικά να δικαιώνεται κανείς μετά από 15 ή 16 χρόνια και διαφορετικά να διαβάζει ότι υπάρχουν πολίτες που εκτιμούν την προσπάθεια που έγινε, όταν έγινε ή ακόμη και λίγο μετά. Αυτοί οι πολίτες ήταν που βοήθησαν ηθικά να μην ακυρωθεί το OpenGov όταν του γινόταν λυσσαλέος πόλεμος απο παντού. Πόλεμος που ξεκίνησε από την πρώτη στιγμή και συνεχίστηκε μέχρι και μετά την απομάκρυνσή μου από την κυβέρνηση. Είναι όμως από τα πράγματα που δεν με στεναχωρεί το ότι ακυρώθηκαν στην συνέχεια. Ξέρω ότι η πρωτοβουλία αυτή ήταν πολύ μπροστά από την εποχή της και αυτό φαίνεται περισσότερο σήμερα που έχουμε γυρίσει στις παλιές πρακτικές. Αντίθετα, στεναχωριέμαι με άλλα πράγματα που ακυρώθηκαν όπως το αξιοκρατικό σύστημα υποβολής και αξιολόγησης ερευνητικών προτάσεων, το αδιάβλητο σύστημα που κατάργησε τις μετεγγραφές (που δυστυχώς επανήλθαν θριαμβευτικά), την διαφάνεια στην άσκηση των υπουργικών καθηκόντων και πολλά άλλα. Και βέβαια την προσπάθεια για αλλαγή στα πανεπιστήμια, που έστω και αν προχώρησε μόνο εν μέρει, αποτέλεσε την μεγαλύτερη αλλαγή των τελευταίων 30 χρόνων.

@τσουγδω, 12:20μμ

Υπήρχαν πολλοί με σπουδές στο εξωτερικό που εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Αυτό όμως ήταν αναμενόμενο για θέσεις όπως αυτή που κατέλαβε η συγκεκριμένη επιστήμων. Αυτό που ήταν εντυπωσιακό - και το αποκαλύπτω για πρώτη φορά σήμερα - ήταν ο αριθμός των Ελλήνων του εξωτερικού που εκδήλωσε ενδιαφέρον στην πρώτη προκήρυξη του OpenGov για Γενικούς Γραμματείς. Επρόκειτο για καταξιωμένους επιστήμονες, επιχειρηματίες κτλ από τουλάχιστον 20 χώρες, αν θυμάμαι καλά (Γερμανία, Γαλλία, Σουηδία, Ελβετία, Δανία, ΗΠΑ, Καναδάς, Ν. Αφρική, Αυστραλία κτλ) που είχαν την διάθεση να επιστρέψουν στην Ελλάδα και να προσφέρουν σε αυτή τη νέα προσπάθεια. Δυστυχώς, επικράτησε η άποψη ότι αυτοί δεν θα ήταν κατάλληλοι «για την ελληνική πραγματικότητα». Το ότι δεν κατάφερα να σπάσω αυτή την νοοτροπία σε εκείνη την φάση, το θεωρώ ως μια από τις μεγαλύτερες αποτυχίες μου στο OpenGov και στην αλλαγή που ήλπιζα να φέρει στην λειτουργία του κράτους.