Friday, November 06, 2009
Μια δύσκολη μέρα
Και οι αντιδράσεις δεν προέρχονται μόνο από πλευρές που θα τις περίμενε κανείς.
Φαίνεται ότι οι παράγοντες που επηρέαζαν μέχρι σήμερα τον τρόπο στελέχωσης της δημόσιας διοίκησης ήταν περισσότεροι από όσους νομίζουμε.
Ομως, συνεχίζουμε.
Αρχίζει η δεύτερη φάση της ανοικτής διακυβέρνησης
α) θέσεις που αφορούν τον τομέα της ενέργειας
β) θέσεις περιφερειακών διευθυντών εκπαίδευσης
Η πλήρωση των θέσεων αυτών θα γίνει σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να συμπληρώνουν την σχετική φόρμα, επιλέγοντας ταυτόχρονα τις θέσεις που τους ενδιαφέρουν.
Thursday, November 05, 2009
Η αποκέντρωση της εκπαίδευσης, η τοπική αυτοδιοίκηση και οι εκπαιδευτικοί
Έχω πάρει μέρος σε δημόσιες συζητήσεις όπου η αντιπαράθεση μεταξύ δημάρχων και συνδικαλιστών εκπαιδευτικών, ακόμα και των ιδίων πολιτικών πεποιθήσεων, μυρίζει μπαρούτι.
Αν δεν μπορέσουμε να διασκεδάσουμε αυτούς τους φόβους δεν θα είναι εύκολο να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα. Για να γίνει αυτό πρέπει να τεθούν οι βάσεις ενός ειλικρινούς διαλόγου
Είχαμε σήμερα συνάντηση με το προεδρείο της ΚΕΔΚΕ. Η Υπουργός, έθεσε προς το τέλος της συνάντησης ένα εύστοχο ερώτημα, η απάντηση στο οποίο ομολογώ με εξέπληξε. Ρώτησε: Έχετε ποτέ μιλήσει με τις ηγεσίες των συνδικαλιστικών οργανώσεων των εκπαιδευτικών; Η ερώτηση μάλλον αιφνιδίασε τους συνομιλητές μας. Την απάντηση την καταλαβαίνετε.
Wednesday, November 04, 2009
Επίσκεψη στο ΚΠΣ και στην ΓΓΕΤ
Πολλά τα ενδιαφέροντα που προέκυψαν. Ελπίζω να βρώ χρόνο να καταγράψω και εδώ τα σημαντικότερα.
Tuesday, November 03, 2009
Ηλικίες και ενημέρωση...
Ευχαριστώ για την ενημέρωση. Δεν το γνώριζα.
Monday, November 02, 2009
Οι θέσεις στο γραφείο μου (5)
Ανακοίνωση από το γραφείο Π/Θ για την ανοικτή διακυβέρνηση
Η ανοικτή διακυβέρνηση αποτελεί μια από τις θεμελιώδεις προεκλογικές δεσμεύσεις της κυβέρνησης.
Αναπόσπαστα στοιχεία της πολιτικής αυτής είναι η αξιοκρατία και η διαφάνεια στην επιλογή των στελεχών της διοίκησης αλλά και η δημόσια διαβούλευση.
Ήδη, η κυβέρνηση δίνει το πρώτο δείγμα γραφής με την ανοικτή διαδικασία των θέσεων των Γενικών και Ειδικών Γραμματέων και με την δημόσια διαβούλευση για κρίσιμα επίκαιρα θέματα.
Ξεκινά σήμερα η δεύτερη φάση της πρωτοβουλίας που αφορά τομείς ενδιαφέροντος που θα ανακοινωθούν αναλυτικά τις προσεχείς μέρες.
Οι διαδικασίες αυτές είναι πρωτόγνωρες στην χώρα μας. Γι’ αυτό χρειάζεται να καθιερωθούν και να οργανωθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Για να μην μείνουν απλώς μια πρωτοβουλία της παρούσας κυβέρνησης αλλά για να αποτελέσουν τρόπο διακυβέρνησης και στο μέλλον.
Για τον λόγο αυτό ανακοινώνεται σήμερα ότι, με απόφαση του Πρωθυπουργού, ορίζεται πολιτικός υπεύθυνος για τον συντονισμό και την εποπτεία των σχετικών διαδικασιών ο Υφυπουργός Παιδείας, δια βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων καθηγητής Ιωάννης Πανάρετος.
Friday, October 30, 2009
Η επίσκεψη στον Ρόδο
Συγκεκριμένα, επισκέφθηκα:
-Το δημοτικό σχολείο και το Νηπιαγωγείο της Κοσκινού (5 χλμ. από την πόλη της Ρόδου), που είναι δωδεκαθέσιο με 209 μαθητές, έχει ολοήμερο (με 33 μαθητές) και τάξη ένταξης (όπου φοιτούν 13 παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες).
-Το δημοτικό Σχολείο Σγουρού (5 χλμ. από την πόλη της Ρόδου).
-Το Δημοτικό Σχολείο Βαρηκών Ρόδου
-Το 17 δημοτικό σχολείο Ρόδου.
-Το Ειδικό Δημοτικό Σχολείο και Νηπιαγωγείο, με μαθητές με νοητική καθυστέρηση και άλλες αναπηρίες.
-Το 6ο Νηπιαγωγείο Ρόδου
-Το 1ο Λύκειο και το 3ο Γυμνάσιο (συστεγαζόμενα), σε ένα κτίριο 100 χρόνων, αναπαλαιωμένο που παλιά ήταν ξενώνας των Ιταλών. Τα σχολεία αυτά βρίσκονται σε συγκρότημα όπου στεγάζονται και άλλα 5 δημοτικά, και έχει και μια βιβλιοθήκη με παλιά βιβλία από το 1500.
Πριν αναχωρήσω επισκέφθηκα επίσης το παράρτημα του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην Ρόδο.
Κουράστηκα κάπως σωματικά. Αναζωγονήθηκα όμως ψυχικά και πήρα δυνάμεις. Γιατί συνάντησα παιδιά από το νηπιαγωγείο μέχρι το πανεπιστήμιο που έχουν δυσκολίες αλλά χαμογελούν, που έχουν προβλήματα αλλά δεν είναι γκρινιάρικα. Συνάντησα γονείς που συμμετέχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία και φροντίζουν για το καλό των παιδιών τους. Ακουσα για γιαγιάδες που είχαν αναλάβει την σίτιση των μαθητών του ολοήμερου και φρόντιζαν ιδιαίτερα το φαγητό αφού από αυτό θα έτρωγαν και τα εγγόνια τους. Συνάντησα εκπαιδευτικούς με όρεξη για δουλειά που δεν μεμψιμοιρούν, με δημιουργικές απόψεις και προτάσεις. Συνάντησα στελέχη της αυτοδιοίκησης που βάζουν σε πρώτη προτεραιότητα την παιδεία. Ακουσα με χαρά ότι υπάρχει δημόσιο σχολείο που έχει αιτήσεις από μαθητές ιδιωτικών σχολείων. Μπήκα σε μια αίθουσα και μίλησα μόνο με μαθητές, χωρίς την παρουσία των δασκάλων τους ή άλλων στελεχών που με συνόδευαν. Και τους άκουσα να μιλούν με ειλκρίνεια και ωριμότητα. Είδα παιδιά με ειδικές ανάγκες να χαμογελούν και τις δασκάλες τους να τα φροντίζουν με τρυφερότητα και όχι με επαγγελματική υποχρέωση. Είδα ένα δημόσιο νηπιαγωγείο μπουτίκ που θα τα ζήλευαν οι Φινλανδοί, οι Δανοί και όλες οι φυλές του Ισραήλ και που θα ήμουν ευτυχής αν είχα παιδί ή εγγόνι που θα πήγαινε εκεί. Είδα ένα σχολείο που οι μουσουλμάνοι και χριστιανοί μαθητές συμβιώνουν αρμονικά με ευχαριστημένους γονείς, το ίδιο αρμονικά όπως συμβιώνουν απέναντι από το σχολείο ένα τζαμί και μια εκκλησία.
Το σημαντικότερο για μένα είναι ότι συνάντησα καλές πρακτικές. Σε όλα τα επίπεδα. Πρακτικές που πρέπει να προβληθούν για να βρουν μιμητές.
Δεν υπήρχαν παράπονα ή προβλήματα; Και βέβαια υπήρχαν. Αλλά δεν τέθηκαν με μιζέρια. Προβλήθηκαν ως αδυναμίες που αν υπερπηδηθούν θα βελτιώσουν ακόμα περισσότερο τα πράγματα και όχι ως το τέλος του κόσμου.
Tuesday, October 27, 2009
Η εκλογή Γραμματέα του ΠΑΣΟΚ και τα ΜΜΕ
Διαβάζω μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση για το θέμα από τον Π. Μανδραβέλη στην Καθημερινή.
Αν δεν υπήρχε το Διαδίκτυο θα είχαμε κι εμείς την ίδια απορία με τους κομισάριους του ΠΑΣΟΚ που έλεγαν προχθές στο Εθνικό Συμβούλιο «αν είσαι μάνα και πονείς πες μας ποιος είναι ο Ξυνίδης». Ας είναι όμως καλά το YouTube, συν ένας φίλος του blogger από την Ξάνθη που τον επισήμανε. Ετσι κάθε χρήστης μπορούσε να τον δει και να τον ακούσει, πριν καν προταθεί για γραμματέας, όταν έτρεχε να μαζέψει σταυρούς στην Ξάνθη.
Δεν γνωρίζουμε αν και ο κ. Γιώργος Παπανδρέου διαπίστωσε με τον ίδιο τρόπο τον πραγματικά μεστό πολιτικό λόγο που έχει ο νεοεκλεγείς γραμματέας του ΠΑΣΟΚ, και τον πρότεινε για τη θέση. Αλλά, το πρώτο σημαντικό που πρέπει να κρατήσουμε από την ανάδειξη του κ. Σωκράτη Ξυνίδη είναι ότι το Διαδίκτυο σπάει τους φραγμούς της περιφέρειας. Επιτρέπει σε αυτούς, που στα σαλόνια της Αθήνας θα αποκαλούνταν «επαρχιώτες πολιτευτές», να προσεγγίσουν ένα ευρύτερο κοινό, χωρίς τη διαμεσολάβηση των δημοσιογράφων και των Μέσων Ενημέρωσης. Κι αυτό είναι διπλά σημαντικό· οι πολιτικοί μαθαίνουν σιγά σιγά ότι μπορούν να έχουν στον ήλιο μοίρα χωρίς να χρειάζεται να προσκυνήσουν σε δημοσιογραφικά γραφεία· ότι μπορούν να γίνουν γραμματείς ενός κόμματος χωρίς τις «ευλογίες» κάποιων εκδοτών και διευθυντών· ότι μπορούν να κάνουν πολιτική, εκτός Da Capo ή έστω του «επαναστατικού» Φίλιον στο οποίο συχνάζει ο αντίπαλός του για τη θέση κ. Γ. Παναγιωτακόπουλος. Δεν άλλαξε ξαφνικά ο κόσμος και από τη δικτατορία των ΜΜΕ περάσαμε στην πολυφωνία των νέων Μέσων, αλλά ο χώρος της ενημέρωσης γίνεται σιγά σιγά πλατεία. Δεν υπάρχει «μαγαζί γωνία» στο οποίο οι πολιτικοί οφείλουν να υποβάλουν τα σέβη τους.
---
Φυσικά δεν γνωρίζουμε αν ο κ. Ξυνίδης τα καταφέρει στην απαιτητική θέση που εξελέγη. Θα το μάθουμε τώρα που θα δοκιμαστεί. Το θέμα είναι ότι η πρόταση καθαυτή ήταν υπέρβαση. Τιμά την εκτός των τειχών Ελλάδα, ανακατεύει τον τραχανά, κάνει ανθρώπους που βρίσκονται μακριά από τα γνωστά κυκλώματα -δημοσιογραφικά και παλαιοκομματικά- να ελπίζουν. Ακυρώνει τους ενδιάμεσους στην πολιτική διαδικασία. Και το κυριότερο: θα αποσυμφορηθούν λίγο από τους υποψήφιους τα καφέ του Κολωνακίου και μπορεί να πέσουν οι τιμές...
Monday, October 26, 2009
Ελλη Παππά
Για την ζωή της, υπάρχουν καταλληλότεροι από μένα να γράψουν.
Αντίο Ελλη.
Οι οικονομικές υποχρεώσεις του ΥΠΕΠΘ για το 2009
Το άσχημο είναι ότι ελάχιστα από τα ποσά αυτά αφορούν δραστηριότητες που θα βοηθήσουν ουσιαστικά το εκπαιδευτικό σύστημα. Ενδεικτικά σημειώνω ότι τα 110 εκ αφορούν τις μετακινήσεις μαθητών (μιας διαχρονικά λαθεμένης πολιτικής που έχει επιτρέψει απαράδεκτες καταστάσεις), ενώ 4 εκ. ευρώ απαιτούνται για προμήθεια χαρτιού (αναστενάζει ο Αμαζόνιος).
ΥΓ. Εντύπωση μου έχει προκαλέσει μια υποχρέωση δαπάνης 800 χιλ ευρώ για "Επιχορήγηση ΟΕΔΒ για την προμήθεια των βιβλίων ΥΠΕΡΟΧΗ ΕΛΛΑΔΑ και ΠΑΠΙΣΣΑ ΙΩΑΝΝΑ".
Η πολιτική στην παιδεία και το σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση
Αυτό συνδυάζεται με την προσπάθεια ανταπόκρισης στο (δίκαιο και εύλογο) αίτημα της κοινωνίας για περιορισμό των φροντιστηρίων.
Βέβαια αυτός είναι και ένας «εύκολος» τρόπος να φανεί ότι το Yπουργείο παράγει «μεταρρυθμίσεις». Εύκολος υπό την έννοια ότι αποτελεί ρύθμιση και όχι πραγματική αλλαγή: το εξεταστικό είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου. Και αν δεν κοιτάξουμε τι βρίσκεται κάτω από το νερό, οποιοδήποτε και να είναι το εξεταστικό σύστημα, θα βρίσκουμε τα ίδια προβλήματα μπροστά μας.
Την άποψη αυτή την έχω διαμορφώσει μετά από χρόνια εμπειρίας και έχω πεισθεί για το λάθος της προσεγγίσης αυτής, για μια σειρά από λόγους.
Πριν εξηγήσω την άποψη μου θα δοκιμάσω μια ιστορική αναδρομή που θα βοηθήσει την επιχειρηματολογία μου.
Οι περισσότεροι υπουργοί Παιδείας ξεκίνησαν με αυτό ως πολιτική. Μερικοί μάλιστα, το συνδύασαν με τον στόχο της κατάργησης των φροντιστηρίων. Ποιό είναι το αποτέλεσμα; Σε κάθε τέτοια προσπάθεια, τα φροντιστήρια γίνονται περισσότερο αναγκαία και όλοι συζητούν για το «νέο σύστημα». Και όταν ο βασικός στόχος μιας πολιτικής αποτυγχάνει, όλα τα άλλα είναι ακαδημική συζήτηση.
Παρενθετικά μάλιστα θα έλεγα ότι τα στοιχεία δείχνουν ότι όποτε ανακοινώνεται ένα νέο σύστημα, η πελατεία των φροντιστηρίων διευρύνεται. Και αυτό είναι εύκολα εξηγήσιμο. Τα φροντιστήρια, ως ιδιωτικές μονάδες, προσαρμόζονται ευκολότερα και ταχύτερα στα νέα δεδομένα. (Θυμάμαι το 1995 όταν θέσαμε σε δημόσιο διάλογο την πρόταση για το Εθνικό απολυτήριο, η ένωση φροντιστών παρουσίασε ταχύτατα ένα φυλλάδιο που ανέλυε το σύστημα!)
Είναι φανερό λοιπόν ότι όλες οι προηγούμενες προσπάθειες απέτυχαν. Γι’ αυτό άλλωστε συζητάμε πάλι σήμερα μετά τις εκλογές, -όπως και πριν τις εκλογές- για το ίδιο θέμα.
Ποιοί είναι οι λόγοι της αποτυχίας;
Το σύστημα πρόσβασης είναι ένα τεχνικό ζήτημα. Είναι το μεταβατικό στάδιο μιας εκπαιδευτικής φάσης και η απαρχή μια άλλης. Για να είναι επιτυχές, πρέπει ικανοποιεί τους στόχους που είχαν τεθεί για την μαθησιακή διαδικασία στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση και να διασφαλίζει ότι τα πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ, η άλλη πλευρά την διάβασης, θα υποδέχονται τους φοιτητές που θα ήθελαν να εκπαιδεύσουν.
Έχει συμβεί ποτέ αυτό; Θα έλεγα όχι. Οταν στην αρχή κάθε χρονιάς κυνηγάμε τα κενά στα σχολεία, τις αποσπάσεις και την πρόσληψη ωρομισθίων, την αποστολή του μοναδικού βιβλίου για κάθε μάθημα σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, όταν δηλαδή δεν έχουμε εξασφαλίσει την σωστή εκπαιδευτική διαδικασία στο γυμνάσιο και στο Λύκειο δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στο άλλο βήμα.
Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε ούτε αν από την άλλη πλευρά δεν επιτρέψουμε στα Ιδρύματα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να έχουν την αποκλειστική ευθύνη διαμόρφωσης του τρόπου λειτουργίας τους με κοινωνική λογοδοσία και με την δυνατότητα να μπορούν να καθορίζουν την φυσιογνωμία των φοιτητών που θέλουν να εκπαιδεύουν.
Αυτά προηγούνται. Οταν αυτό το πλαίσιο διαμορφωθεί, η επιλογή συστήματος μετάβασης από την μια βαθμίδα στην άλλη είναι ένα τεχνικό θέμα που μπορεί να διαμορφωθεί από ειδικούς, χωρίς κομματικές αντιπαραθέσεις. Δεν είναι τυχαίο ότι ελάχιστες είναι οι χώρες στις οποίες το σύστημα πρόσβασης αποτελεί εθνικό θέμα.
Γιατί βέβαια, δεν μπορεί να είναι θέμα εθνικού διαλόγου αν οι υποψήφιοι εξετάζονται σε 4 ή 6 μαθήματα ή αν θα υπάρχει τράπεζα θεμάτων ή αν οι εξετάσεις είναι εθνικές ή περιφερειακές.
ΥΓ. Και μια αναφορά στα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα. Εχουν αναχθεί σε εικονικό εχθρό ενώ ταυτόχρονα όλοι προσφεύγουν σε αυτά.
Τα φροντιστήρια είναι δύσκολο να εκλείψουν όταν υπάρχει διαγωνισμός για περιορισμένες θέσεις σε σχολές υψηλής ζήτησης. Τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα παρέχουν την ευχέρεια εκμάθησης τεχνικών για την αντιμετώπιση εξετάσεων. Δυστυχώς, στην χώρα μας (ακόμα και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση), έχουμε αναγάγει τις εξετάσεις και τον χρόνο φοίτησης σε μοναδικό κριτήριο αποτίμησης της γνώσης των αποδεκτών της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Εξ’ ου και η άνθηση των φροντιστηρίων. Και έχουμε φροντιστήρια και για τα πανεπιστήμια και για το ΑΣΕΠ και οπουδήποτε αλλού γίνεται διαγωνισμός.
Ο περιορισμός της ανάγκης προσφυγής στα φροντιστήρια δεν μπορεί να γίνει ούτε με εξαγγελίες ούτε με διοικητικά μέτρα. Ούτε βέβαια με κρατικά φροντιστήρια.
Ο περιορισμός (και όχι η εξάλειψη), θα επιτευχθεί όταν η ποιότητα της δημόσιας (αλλά και της ιδιωτικής) εκπαίδευσης βελτιωθεί.
Sunday, October 25, 2009
Οι πρώτες 19 μέρες
Χθες βράδυ ολοκλήρωσα το διάβασμα των γραπτών αιτημάτων πολιτών (εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας ,δευτεροβάθμιας και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συνδικαλιστικών οργανώσεων, γονέων, φοιτητών και γενικά πολιτών που έχουν σχέση με τα εκπαιδευτικά δρώμενα).
Το 95% των αιτημάτων αναφερόταν σε προσωπικές εξυπηρετήσεις (αποσπάσεις και μεταθέσεις εκπαιδευτικών, μετατάξεις, θητεία πρυτάνεων, αποζημιώσεις μελών ΔΕΠ κ.λ.π). Σε κανένα από τα αιτήματα των παιδαγωγών μας ή των παιδαγωγών οι οποίοι εκπροσωπούν τις εκπαιδευτικές μονάδες, δεν αναφερόταν η λέξη παιδί, μαθητής, φοιτητής ή έστω να διαφαίνεται αυτό μέσα από το κείμενο .
Το ίδιο συμβαίνει και με καθημερινές τηλεφωνικές επικοινωνίες με το γραφείο μου.
Κανένας διευθυντής σχολείου, διευθυντής εκπαίδευσης κ.λ.π., οι οποίοι είναι κοντά με τά παιδιά καθημερινά και λόγω του ότι βρισκόμαστε στην αρχή της σχολικής χρονιάς δεν έχει επικοινωνήσει μαζί μας.
Τα χειρόγραφα αιτήματα των μαθητών στις καταλήψεις μας διαβιβάζονται "κατά καθήκον" ή και "εκ παραδρομής" (δύο φράσεις τις οποίες χρησιμοποιεί στα εγγραφά του ο δημόσιος υπάλληλος για να έχει τηνσυνείδησή του ήσυχη για τα θέματα που δεν μπορεί να χειριστεί).
΄Εχουν αποσταλεί στο γραφείο και κάποιες προτάσεις και απόψεις γενικά για την εκπαίδευση τις οποίες δεν έχω προφθάσει να τις διαβάσω.
Τα παραπάνω δεν τα γράφω για να κάνω κριτική. Φυσικά δεν φταίνε οι άνθρωποι που τα στέλνουν. Ετσι λειτουργούσε το σύστημα μέχρι σήμερα και εκεί τους οδηγούσε. Εχουμε δημιουργήσει ένα εξαιρετικά γραφειοκρατικό εκπαιδευτικό σύστημα όπου τα περισσότερα προσωπικά αιτήματα έπρεπε να φτάσουν στο γραφείο του Υπουργού για να λυθούν (ίσως και για να δημιουργούνται υποχρεώσεις").
Ομως, ήλθε ο καιρός να μπει στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας ο φυσικός αποδέκτης της. Τα υπόλοιπα έπονται.
"Θα συγκρουστούμε με κάθε προνομιούχο μειοψηφία που λειτουργεί σήμερα εις βάρος του δημοσίου συμφέροντος εις βάρος της ίδιας της χώρας. Με κάθε είδους συντεχνιακή αντίληψη που βάζει το εγώ απέναντι στο συμφέρον του εμείς. Με το βόλεμα, τη στασιμότητα, την άρνηση στην αλλαγή, την άρνηση στο δημόσιο συμφέρον".
Κάλεσε τα στελέχη να θυμούνται κάθε μέρα αυτό το μήνυμα διότι "είναι το εμβόλιο κατά του μικροβίου του μικροκομματισμού, της απορρόφησης από τον κυβερνητισμό, της αλαζονείας της εξουσίας, της αποξένωσης από τους πολίτες" .
Saturday, October 24, 2009
Ροές πληροφόρησης
Παρακολουθώ με μεγάλο ενδιαφέρον το μπλογκ του υφυπουργού Παιδείας Γιάννη Πανάρετου. Και αυτό γιατί, από τη μία μεριά το ενημερώνει καθημερινά με 2 και 3 νέα άρθρα (όχι κάτι που θα περίμενε κάποιος από ένα υφυπουργό – κυρίως όχι ο Άρης Σπηλιωτόπουλος, που θεωρεί ότι με το κλείσιμο του meafora.gr έκλεισαν και όλα τα παράθυρα διαλόγου του Υπουργείου με τους πολίτες), και από την άλλη πολλές φορές διατυπώνει απόψεις που μπορεί να θεωρηθούν εξαιρετικά αντισυμβατικές, που μπορεί να τον οδηγήσουν σε συγκρούσεις.
Σε ένα από τα τελευταία του post ασχολείται με το πολύ ευαίσθητο ζήτημα της εκλογής καθηγητών στα Πανεπιστήμια, και λέει πράγματα που μπορεί να λέγονται από όλους μας πολλές φορές ιδιωτικά (δεν βρίσκονται δηλ. μακρυά από την αλήθεια), αλλά όχι από ένα Υπουργό.
Για τις εκλογές καθηγητών δεν χρειάζεται να γράψω πολλά πράγματα. Δεν είναι μόνο οι κραυγαλέες και προκλητικές περιπτώσεις καταπάτησης κάθε έννοιας ακαδημαϊκής δεοντολογίας που έχουν δημοσιοποιηθεί, κυρίως στα μπλογκς (που έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην αποκάλυψή τους). Είναι και η αντίδραση της κοινωνίας που αγανακτεί όταν πληροφορείται μεθοδεύσεις και πρακτικές που απάδουν προς στο ακαδημαϊκό ήθος.
Πολύ ενδιαφέρον όμως βρήκα και το γεγονός ότι αναδεικνύει τα blogs, σαν ένα παράγοντα ο οποίος βοηθά στην ενημέρωση και αποκάλυψη καταστάσεων που πολλοί παραδοσιακοί δημοσιογράφοι πολλές φορές δεν καταφέρνουν να κάνουν – για πολλούς λόγους. Πρόκειται πραγματικά για πολιτισμικό σοκ, μια τέτοια δημόσια γλώσσα. Θα παρακολουθήσω με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα αυτού του διαλόγου.
Μιλώντας όμως για Πανεπιστήμια και εκπαίδευση, είδα σήμερα ένα ενδιαφέρον video στο οποίο μιλά o Jon Hagel, για τη νέα εποχή της υπερπληροφόρησης, του real time web και των νέων ικανοτήτων που πρέπει να αποκτήσουμε.
Στο ερώτημα “πως θα αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις και οργανισμοί (αλλά συμπληρώνω και η κοινωνία) τη μετάβαση στο real time web, στο social web και στην ανάπτυξη της φορητότητας της πληροφορίας (mobile)” ο Hagel μας λέει ότι σταδιακά βρίσκουμε λιγότερη αξία στην προσπάθεια “αποθήκευσης” της πληροφορίας/γνώσης (τι ξέρουμε για ένα θέμα σε κάθε χρονική στιγμή), και περισσότερη αξία στην συμμετοχή μας σε “ροές γνώσης” (flows of knowledge).
Το πρόβλημα σε ένα κόσμο που καθημερινά αλλάζουν τα δεδομένα του, είναι πως οτιδήποτε γνωρίζεις σήμερα, από αύριο κιόλας έχει αρχίσει να χάνει την αξία του. Ο μόνος τρόπος να είσαι “μορφωμένος” είναι να γνωρίζεις πως να συμμετέχεις σε αυτές τις “ροές”, αλλά και πως να παίρνεις τη μεγαλύτερη αξία από αυτή τη συμμετοχή, χωρίς να σε καταπίνει το ποτάμι της πληροφορίας (έχω γράψει και πριν από ενάμισι χρόνο για το web of flow).
Ο Hagel αναφέρεται κυρίως στον κόσμο των επιχειρήσεων, αλλά αυτό ακριβώς το σκεπτικό κολά στο χώρο της εκπαίδευσης και των Πανεπιστημίων. Αυτός είναι ο χώρος που θα τροφοδοτήσει τις επιχειρήσεις μας με το ανθρώπινο δυναμικό, το οποίο θα κάνει ή δεν θα κάνει ανταγωνιστική στο μέλλον την Ελληνική οικονομία στο νέο κόσμο.
Τα σημαντικά ερωτήματα (απευθύνονται και στον Γ. Πανάρετο) είναι ακριβώς αυτά: Πως θα μπει αυτή η νέα γνώση στην Ελληνική εκπαίδευση? Πως θα δημιουργήσουμε τους “μορφωμένους” του 21ου αιώνα? Και ποιός ακριβώς θα το κάνει αυτό? Όταν ο υφυπουργός στο μπλογκ του διατυπώνει το ερώτημα
επιτρέπεται η πολιτική ηγεσία να παρεμβαίνει στα ακαδημαϊκά θέματα; Τι είναι εκείνο που κάνει την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ περισσότερο κατάλληλη να καταπολεμήσει τέτοια φαινόμενα από την ίδια την ακαδημαϊκή κοινότητα;
η απάντηση δείχνει πραγματικά πολύ δύσκολη. Γιατί, από τη μία μεριά πράγματι δείχνει μια “δημοκρατική ευαισθησία” το να πεις “αφήνω την κοινότητα να αυτορυθμιστεί γιατί ξέρει τα ζητήματα της καλύτερα”. Από την άλλη όμως, η κοινωνία μας έχει σαφείς, πολύ επιτακτικές ανάγκες για άμεσες βαθιές αλλαγές στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.
Ποιός έχει την ευθύνη για αυτές τις αλλαγές? Η ίδια η “εκπαιδευτική κοινότητα” (που έχει προφανώς την τάση να αναπαράγει τον εαυτό της) ή οι Έλληνες πολίτες οι οποίοι τη χρηματοδοτούν – αλλά και τη διοικούν μέσω της κυβέρνησης που τους εξέλεξε? Και οι εκλογές των καθηγητών είναι ένα από τα θέματα που άπτονται ακριβώς αυτών των αλλαγών – το ποιοί μπορούν και θέλουν να διδάξουν στα παιδιά μας αυτή τη νέα γνώση.
Τα σχόλια στο blog μου
Δυστυχώς, δεν μπορώ να απαντήσω σε όσα θα ήθελα. (Έχω διαβάσει κάποια "παράπονα") . Είναι ανθρωπίνως αδύνατον να το κάνω. Δυστυχώς δεν είναι εύκολο να αντεπεξέλθω - κάνω ότι μπορώ στον εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο που έχω διαθέσιμο (ουσιαστικά πρόκειται για τον ελάχιστο πλέον προσωπικό μου χρόνο).
Ο μόνος τρόπος να γίνει αυτό θα ήταν να ανέθετα σε κάποιον συνεργάτη να ασχολείται με το blog, και να απαντά εκ μέρους μου. Αυτό όμως δεν θα ήταν γνήσιο.
Πολλές φορές πάντως, απαντώ έμμεσα με νέες αναρτήσεις. Θα κάνω μία προσπάθεια να απαντώ και σε κάποια comment threads, αν και φοβάμαι θα είναι αναγκαστικά σποραδικά με μία κάποια χρονική υστέρηση.
Kαι μία πρόταση: Δεν με ενοχλούν τα ανώνυμα comments. Θα ήταν ίσως χρήσιμο όμως, να διαλέγει ο σχολιαστής ένα nickname (χωρίς εγγραφή, δίνει την επιλογή στο commenting) ώστε να μπορώ να έχω μία εικόνα της συνολικής προσέγγισης κάποιου, χωρίς να εμφανίζονται τόσα πολλά σχόλια στην κατηγορία "Ανώνυμος" (αυτό θα διευκολύνει και τον σχολιασμό σε κάποια threads).
Βέβαια έτσι μπορεί κάποιος να κάνει post με το nickname κάποιου άλλου, αλλά θέλω να πιστεύω ότι οι σχολιαστές είναι καλοπροαίρετοι!
Friday, October 23, 2009
Προβλήματα των Πανεπιστημίων
Ο λόγος που κάνω αυτή την αναφορά είναι γιατί αντιμετωπίζω ένα δίλημμα που θα εξηγήσω στην συνέχεια. Κάθε βοήθεια, και συνεισφορά θα είναι χρήσιμη.
Για τις εκλογές καθηγητών δεν χρειάζεται να γράψω πολλά πράγματα. Δεν είναι μόνο οι κραυγαλέες και προκλητικές περιπτώσεις καταπάτησης κάθε έννοιας ακαδημαϊκής δεοντολογίας που έχουν δημοσιοποιηθεί, κυρίως στα μπλογκς (που έχουν παίξει σημαντικό ρόλο στην αποκάλυψή τους). Είναι και η αντίδραση της κοινωνίας που αγανακτεί όταν πληροφορείται μεθοδεύσεις και πρακτικές που απάδουν προς στο ακαδημαϊκό ήθος.
Η λογοκλοπή είναι μια άλλη παραβίαση ακαδημαϊκής ηθικής στην πιο σημαντική πλευρά της ιδιότητας του πανεπιστημιακού καθηγητή που είναι η αναζήτηση νέας γνώσης και η υπηρέτηση της αλήθειας.
Στις προηγούμενες θητείες μου στο ΥΠΕΠΘ, έχοντας την αρμοδιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, προσπάθησα με όλες μου τις δυνάμεις να ασκήσω το καθήκον του ελέγχου νομιμότητας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Και έρχομαι τώρα στο δίλημμα: Όταν η βασική πολιτική κατεύθυνση της νέας κυβέρνησης είναι η ουσιαστική αυτοτέλεια των πανεπιστημίων, επιτρέπεται η πολιτική ηγεσία να παρεμβαίνει στα ακαδημαϊκά θέματα; Τι είναι εκείνο που κάνει την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΠΘ περισσότερο κατάλληλη να καταπολεμήσει τέτοια φαινόμενα από την ίδια την ακαδημαϊκή κοινότητα; (Βέβαια, παρ' ότι η εφαρμογή των νόμων μπορεί να διασφαλισθεί μόνο από την ακαδημαϊκή κοινότητα, αυτή δυστυχώς συχνά εμφανίζεται να "νομοθετεί "με αποφάσεις μη σύννομες και να μην έχει προσήλωση στον άγραφο ακαδημαϊκό κώδικα).
ΥΓ. Έθεσα αυτό το θέμα στην πρώτη συνάντηση της πολιτικής ηγεσίας με την ΠΟΣΔΕΠ. Ρώτησα αν η ΠΟΣΔΕΠ έχει πάρει θέση σε τέτοια φαινόμενα. Η απάντηση ήταν αρνητική.
Ιδρυση Νέων Τμημάτων
Αθήνα 4/9/1995
Αριθ.Πρωτ. 3295
Προς: Όλα τα ΑΕΙ.
Θέμα: Ίδρυση νέων τμημάτων.
Στην αρμόδια υπηρεσία του ΥΠ.Ε.Π.Θ. έχουν φθάσει, και συνεχίζουν να φθάνουν, πολλά αιτήματα για τη δημιουργία νέων τμημάτων. Όπως εξάλλου είναι γνωστό τα δημοσιοοικονομικά της χώρας επιβάλλουν την αξιοποίηση των υφισταμένων πόρων με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Με δεδομένες τις δυσκολίες ικανοποιητικής χρηματοδότησης των Πανεπιστημίων και του υψηλού κόστους και επιβάρυνσης του προϋπολογισμού που η δημιουργία ενός νέου τμήματος συνεπάγεται (κόστος υποδομής, θέσεις ΔΕΠ, θέσεις ΕΔΤΠ, διοικητικό προσωπικό, χώροι κ.λ.π.), το Υπουργείο κατέληξε στα εξής σε σχέση με την πολιτική δημιουργίας νέων τμημάτων.
Α. Πριν υποβληθεί αίτημα για δημιουργία νέου τμήματος και πριν εξεταστεί το αίτημα αυτό από το Υπουργείο θα πρέπει να εξετάζεται από το ενδιαφερόμενο Ίδρυμα το ενδεχόμενο αντιμετώπισης των αναγκών που θα καλύψει το νέο τμήμα με τη δημιουργία διατμηματικού προγράμματος σπουδών. Τα διατμηματικά προγράμματα σπουδών είναι ιδιαίτερα χρήσιμα διότι έχουν μεγαλύτερη ευελιξία, προσαρμόζονται σε νέες ανάγκες, δημιουργούν προϋποθέσεις συνεργασίας μεταξύ τμημάτων και Πανεπιστημίων και φυσικά έχουν πολύ μικρότερο κόστος.
Β. Σε κάθε περίπτωση η πρόταση Ιδρύματος για τη δημιουργία νέου τμήματος θα πρέπει να συνοδεύεται από:
1. Αιτιολογική έκθεση από την οποία να προκύπτει η αναγκαιότητα-σκοπιμότητα της ίδρυσης του τμήματος.
2. Ανάπτυξη των λόγων για τους οποίους οι ανάγκες που θα καλύψει το υπό ίδρυση τμήμα δεν είναι δυνατόν να καλυφθούν με τη δημιουργία διατμηματικού προγράμματος σπουδών.
3. Ενδεικτικό πρόγραμμα σπουδών του υπό ίδρυση τμήματος.
4. Πλήρη οικονομοτεχνική μελέτη και πρόγραμμα ανάπτυξης του τμήματος για την πρώτη πενταετία από την ίδρυσή του.
5. Ύψος συμμετοχής της τοπικής αυτοδιοίκησης, ή άλλων φορέων, στη χρηματοδότηση του τμήματος σε υποδομή και λειτουργικές δαπάνες.
6. Προγράμματα σπουδών από τρία τουλάχιστον τμήματα συναφούς γνωστικού αντικειμένου από γνωστά Πανεπιστήμια του εξωτερικού.
7. Κατάσταση με ονόματα μελών ΔΕΠ ΑΕΙ του εσωτερικού με το ίδιο ή συναφές γνωστικό αντικείμενο με αυτό του υπό ίδρυση τμήματος.
8. Κατάσταση με ονόματα Ελλήνων επιστημόνων που εργάζονται σε Πανεπιστήμια ή ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού με επιστημονική δραστηριότητα σε γνωστικά αντικείμενα συναφή με το γνωστικό αντικείμενο του υπό ίδρυση τμήματος.
9. Έρευνα αγοράς σε σχέση με τις δυνατότητες απορρόφησης των μελλοντικών πτυχιούχων του υπό ίδρυση τμήματος.
Γ. Η πρόταση, συνοδευόμενη από τα ανωτέρω στοιχεία, θα αποστέλεται από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. στα υπόλοιπα ΑΕΙ της χώρας για διατύπωση γνώμης από τις γενικές συνελεύσεις τμημάτων με γνωστικό αντικείμενο ίδιο ή συναφές με το γνωστικό αντικείμενο του υπό ίδρυση τμήματος. Θα αποστέλεται επίσης στους εκπροσώπους των κοινωνικών φορέων που έχουν άμεση σχέση με το γνωστικό αντικείμενο του υπό ίδρυση τμήματος για διατύπωση γνώμης.
Δ. Ο ολοκληρωμένος φάκελλος με όλα τα προαναφερθέντα στοιχεία θα αποστέλεται από το ΥΠ.Ε.Π.Θ. στο αρμόδιο όργανο του Ε.ΣΥ.Π. για την διατύπωση γνώμης προς τον Υπουργό.
Το Υπουργείο πιστεύει ότι με την διαδικασία αυτή θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αντικειμενική και ορθολογική εξέταση αιτημάτων για δημιουργία νέων τμημάτων και θα επιτευχθεί ένας σωστός σχεδιασμός ανάπτυξης των ελληνικών Πανεπιστημίων.
Ε.Υ.
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΝΑΡΕΤΟΣ
Thursday, October 22, 2009
Οι θέσεις στο γραφείο μου (4)
Καθυστέρησα να αναφερθώ στο θέμα λόγω του ταξιδιού μου στην Θεσσαλονίκη και των υποχρεώσεων που συσσωρεύθηκαν.
Ευχαριστώ όλους όσους συμμετείχαν στην διαδικασία.
Υποβλήθηκαν τελικά περίπου 3500 αιτήσεις. . Όπως είναι φυσικό, πολλοί έχουν υποβάλει υποψηφιότητα για περισσότερες από μια θέσεις. Συγκεκριμένα οι αιτήσεις είναι:
-Συμβούλου/Συνεργάτη (2237)
-Επιστημονικής υποστήριξης (2115)
-Δοικητικής διαχείρισης (2087)
-Γραμματειακής υποστήριξης (1992)
-Τεχνικής και ηλεκτρονικής διαχείρισης και υποστήριξης (610)
-Επικοινωνίας με τον πολίτη, Τύπου και δημοσίων σχέσεων (2119)
Αγωνιώ για τις επιλογές περισσότερο, ίσως, από όσους εκδήλωσαν ενδιαφέρον. Η στελέχωση του γραφείου οποιουδήποτε ασκεί διοίκηση είναι πολύ σημαντική για την υλοποίηση των ιδεών και απόψεων που έχει για τον τομέα ευθύνης του. Γιατί τίποτα δεν μπορεί να προωθηθεί από έναν άνθρωπο.
Η διαδικασία επιλογής δεν θα είναι εύκολη. Ας μην ξεχνάμε ότι δεν έχει γίνει ποτέ σε αυτή την έκταση. Ούτε υπάρχει ένας μηχανισμός με εμπειρία για να την διαχειρισθεί. Όλα θα γίνουν για πρώτη φορά, όπως και με τους Γενικούς Γραμματείς.
Είναι φυσικό ότι θα κάνω ότι είναι ανθρωπίνως δυνατόν για να γίνουν οι καλύτερες δυνατές επιλογές. Όχι μόνο για να γίνει η διαδικασία με αξιοκρατικά κριτήρια, αλλά και γιατί θέλω να λειτουργήσω με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Και αυτό θα γίνει μόνο όταν έχω τους καλύτερους –κατά το δυνατόν- συνεργάτες.
Είναι πιθανόν να γίνουν λάθη. Ενδεχομένως, να μην επιλεγούν και υποψήφιοι που θα μπορούσαν να αποδειχθούν καλύτεροι από αυτούς που θα επιλεγούν.
Θέλω όμως να διαβεβαιώσω ότι θα κάνω ό,τι μπορώ για να γίνει σωστά η διαδικασία.
Ένα πράγμα είναι βέβαιο. Ότι όσοι επιλεγούν θα είναι –κατά μέσο όρο- καλύτεροι από αυτούς που θα επέλεγα από τον προσωπικό κύκλο των γνωριμιών μου. (Το ίδιο ισχύει και για του Γενικούς Γραμματείς).
Wednesday, October 21, 2009
Συνάντηση με τον Εμ. Κριαρά
Τον συνάντησα χθες στην Θεσσαλονίκη στο σπίτι του.
Μια από τις πιό ευχάριστες συνομιλίες, για το παρελθόν και το μέλλον. Ενας εντυπωσιακός άνθρωπος με διαυγή σκέψη, απλότητα, ειλικρίνεια και -φυσικά- σοφία. Με αναμνήσεις και εμπειρίες από τις δύο δικτατορίες αλλά και σκέψεις για το μέλλον του εκπαιδευτικού συστήματος. Με αγωνία και ανησυχίες για την σημερινή κατάσταση.
Οι θητείες των Πρυτανικών αρχών
Αναρωτιέμαι, ποιό θα είναι το πρόβλημα των πανεπιστημίων που θα λύσει μια ενδεχόμενη αλλαγή του υπάρχοντος νόμου; (παρ' ότι γνωρίζω ότι έχει διατυπωθεί η γνώμη ότι η ισχύουσα ρύθμιση έγινε για πρόσωπα και όχι ως επιλογή συνολικής πολιτικής).
Παρόμοια "αιτήματα" είχαν διατυπωθεί και τις δύο προηγούμενες φορές που βρισκόμουν στο ΥΠΕΠΘ. Και δεν έγιναν δεκτά (με αποτέλεσμα ορισμένοι από τους υπηρετούντες τότε πρυτάνεις -των οποίων η θητεία έληγε- να "διαπιστώσουν" ανικανότητα της ηγεσίας του ΥΠΕΠΘ να χειριστεί τα θέματα, ακριβώς την στιγμή που δημοσιοποιήθηκε η άρνηση!).
Με έκπληξη μάλιστα, άκουσα τον Αρη Σπηλιωτόπουλο κατά την συνάντηση παράδοσης-παραλαβής να μας λέει ότι μια από τις εκκρεμότητες είναι το θέμα αυτό.
Τους νόμους, δεν πρέπει να τους αλλάζουμε για να τους αλλάζουμε, η απλώς γιατί "τους έκαναν οι άλλοι". Οι νόμοι πρέπει να αλλάζουν μόνο όταν υιοθετηθεί μια άλλη πολιτική. Και η θητεία των πρυτανικών αρχών δεν είναι στοιχείο εκπαιδευτικής πολιτικής.
Άλλα είναι τα προβλήματα των πανεπιστημίων. Και με αυτά θα ασχοληθούμε.